
Bilgi Merkezi › Hukuk ve resmî işler
Hukuk ve resmî işler
Senin yerine başkası imza atabilir mi? Vekâletname, p.p. ve asla yapmaman gerekenler
Hasta bir ebeveyn, acil bir form, yurt dışında olman: senin yerine başkasının imza atıp atamayacağı sorusu sık sık gündeme gelir. Birinin ne zaman senin adına imza atabileceğine, p.p.'nin ne anlama geldiğine ve neden kimsenin, izin verilse bile, başka birinin imzasını taklit etmemesi gerektiğine bakıyoruz.
Annen hastanede ve banka bugün imzalı bir form istiyor. Sen yurt dışındasın ve memlekette bir sözleşmenin imzalanması gerekiyor. Bir iş arkadaşın izinde ve bir mektubun bu öğleden sonra çıkması lazım. Neredeyse herkes bir noktada şunu düşünür: bunu başkası imzalayamaz mı? Kısa cevap: imzalayabilir, ama yalnızca usulüne uygun şekilde ve asla diğer kişinin imzasını taklit ederek değil. Başkası adına imza atan kişi kendi imzasını kullanır ve kimin adına hareket ettiğini gösterir. Bu yazıda birinin senin yerine ne zaman ve nasıl imza atabileceğine, p.p. ve benzeri ibarelerin ne anlama geldiğine, yaşlı bir ebeveyne yardım ederken ne yapman gerektiğine ve asla yapmaman gerekenlere bakıyoruz. Kurallar ülkeye ve kuruma göre çok farklıdır. Bu yazı genel bilgidir, hukuki tavsiye değildir; somut adımları her zaman kuruma ya da bir uzmana sor.
Kısaca: kâğıt üzerinde kimse “sen” olamaz
İmzan şunu söyler: bunu ben imzaladım ve kabul ediyorum. Bu yüzden, sen istesen bile, senin imzanı başka kimse atamaz. Biri senin adına hareket ediyorsa imzanı taklit etmez; kendi imzasını atar ve senin yerine, senin adına imzaladığını gösterir.
Fark basit görünür, ama çok önemlidir. Biri sonradan açıklanabilen usulüne uygun bir temsildir. Diğeri ise hem sana hem de onu atan kişiye sorun çıkarabilecek sahte bir imzadır. Uzmanların sahte imzayı nasıl tespit ettiğini anlattığımız yazı, bir anlaşmazlıkta imzanın nasıl incelendiğini açıklıyor.
Senin yerine imza atan kişi senin adını değil, kendi adını yazar.
Başkası senin yerine ne zaman imza atabilir?
Genellikle bunun için usulüne uygun bir yetki aldığında. Birkaç yaygın biçim:
- Vekâletname. Birini yazılı olarak bir işte ya da bir dizi işte senin adına hareket etmesi için yetkilendirirsin. Basit, elle yazılmış bir yetki belgesinin yeterli olup olmadığı ya da şahit veya noter gerekip gerekmediği işe ve yere bağlıdır.
- Banka yetkisi. Çoğu bankada başka birinin hesabın üzerinde işlem yapabilmesini ayarlayabilirsin. Bu genellikle şahsen, bankanın kendi formuyla yapılır.
- İş yerinde imza yetkisi. Bir şirket kendi adına kimin imza atabileceğine karar verir. İş arkadaşın da yöneticisinin değil, kendi imzasını ve adını kullanır.
- Yasal temsil. Reşit olmayan bir çocuk adına genellikle ebeveyn hareket eder; başka durumlarda bir mahkeme ya da makam tarafından atanan bir temsilci. Bunun için ayrı kurallar geçerlidir.
Hepsinin ortak noktası: yetki, diğer kişi imza atmadan önce var olmalı ve imzanın senin tarafından değil, senin adına başka biri tarafından atıldığı açık olmalıdır.

p.p. ve benzeri ibareler ne anlama gelir?
Bu ibareler, birinin kendi adına değil, başka biri için ya da onun adına imza attığını gösterir. Onlara sık sık mektuplarda ve resmî belgelerde rastlarsın.
- p.p. Latince per procurationem ifadesinin kısaltması, kabaca “yetkisiyle” ya da “adına” anlamına gelir. Çoğunlukla mektuplarda görülür; bir asistan ya da iş arkadaşı bir yönetici adına, kendi imzasıyla imza atar.
- “için” ya da “adına” Çoğu zaman açıkça yazılır: X için, X adına. Bu en net biçimdir ve herkes anlar.
- Yerel kısaltmalar Pek çok dilde birinin yerine imza atmak için kendi kısa ibaresi vardır; örneğin Macarcada “yerine” anlamına gelen helyett sözcüğünden “h.” kullanılır. İmzalayan yine kendi adını yazar.
Her durumda amaç aynıdır: imza atan kendi imzasını kullanır ve ibare kimin adına attığını gösterir. Belirli bir biçimin bir belgede kabul edilip edilmediğini ve yetki belgesinin bir kopyasının eklenmesi gerekip gerekmediğini o yerin kendisine sormak gerekir.
Asla yapmaman gerekenler
Bu durumlar çoğu zaman iyi niyetle başlar, ama ciddi sorunlara yol açabilir.
- Başkasının imzasını taklit etme. Senden istemiş olsa bile, aile içinde bile. Taklit edilmiş bir imza sahte imza sayılabilir ve belgenin geçerliliğini sorgulatabilir.
- Belgelerini başkasına senin imzanla imzalatma. Gidemiyorsan bunun yerine usulüne uygun bir yetki ver ya da yeni bir randevu iste.
- Boş bir kâğıdı imzalama. İmzalanmış boş bir sayfaya sonradan her şey eklenebilir. İmzanı internette korumayı anlattığımız yazı bunu daha ayrıntılı ele alıyor.
- Elektronik imzanı ya da giriş bilgilerini başkasına verme. Dijital ortamda senin adına olan şeyler de kâğıt üzerindekiler kadar senin sorumluluğun olabilir.
- Vefat etmiş birinin adına imza atma. Bir ölümden sonra işler, evrakla kim uğraşıyorsa onun tarafından değil, miras süreci ve kurumların kendi kurallarıyla halledilir.

Yaşlı bir ebeveyne yardım ediyorsan
Çoğu kişinin, ebeveyni yerine belgeleri basitçe kendisinin imzalayıp imzalayamayacağını merak ettiği durum budur. Bunu acil hâle gelmeden, zamanında halletmeye değer.
- 1Hâlâ mümkünken konuşun. Ebeveynin hâlâ karar verip imza atabiliyorken yetkileri şimdi ayarlamak en kolayıdır.
- 2Bankaya sor. Çoğu banka bir hesaba yetkili bir kişi eklemene izin verir. Birlikte gidin ve randevu alın. Bankada imzayı anlattığımız yazı bankada imza atmayı ele alıyor.
- 3Resmî işleri de düşün. Sağlık, devlet ve konut işleri ayrı bir yetki gerektirebilir. Neyi kabul ettiklerini sor.
- 4Eli artık el vermiyorsa. Ebeveynin artık eskisi gibi imza atamıyorsa, yeni ve daha basit bir imza örneği verebilir. Hiç yazamıyorsa, pek çok yerde bunun için ayrı bir prosedür vardır, örneğin şahitlerle ya da noterle. Her zaman o yerin kendisine sor.
Böyle bir belgeyi şahit olarak imzalaman gerekiyorsa, şahit olarak imza atmayı anlattığımız yazı nelere dikkat etmen gerektiğini söylüyor.

Başkası adına imza atıyorsan
Yetki verilen kişi sensen, bu adımlar her şeyi düzende tutmana yardımcı olur.
- Her zaman kendi imzanı kullan. Asla diğer kişinin imzasını atmaya çalışma.
- Kimin adına imza attığını göster. Örneğin: “Eva Nagy adına, vekâleten: Anna Kovacs” ya da o yerde kabul edilen kısaltmayla.
- Yetki belgesini yanında tut. Pek çok yer onu görmek ister ya da bir kopyasını ekler.
- Yalnızca kapsadığı şeyler için kullan. Yetki tek bir iş içinse, onu başka bir şey için kullanma.
- İmzalamadan önce oku. Başkası adına da olsa, imzaladığın şeyden sen sorumlusun. İmzalamadan önceki kontrol listemiz yardımcı olur.
Kendini kontrol et: bu usulüne uygun mu?
Başkası adına imza atmadan ya da birinin senin adına imza atmasına izin vermeden önce bunları düşün.
- 1Yazılı bir yetki var mı? Yoksa önce onu hallet.
- 2Yetki bu işi kapsıyor mu? Kapsamıyorsa yenisinin gerekip gerekmediğini sor.
- 3Kâğıda giren imza, imzalayanın kendi imzası mı? Diğer kişinin imzasını atmak anlamına gelecekse, yapma.
- 4Birinin başkası adına imza attığı açık mı? Bir ibare ya da kısa bir cümle yeterlidir.
- 5Kuruma sordun mu? Neyi kabul edeceklerine her zaman onlar karar verir.
Bunlardan herhangi birinin cevabı hayırsa, dur ve sor. Bir günlük gecikme, geçersiz ya da sahte görünen bir imzadan çok daha küçük bir sorundur.
Kendi imzanı karıştırılmaz kıl
Kendi imzan ne kadar ayırt edici ve tutarlıysa, başkasının yazdığı bir şeyden ayırt etmek o kadar kolaydır. Şu anki imzan her seferinde farklıysa ya da çok basitse, onu düzene sokmaya değer. İmzanın her seferinde aynı olmak zorunda olup olmadığını anlattığımız yazı ne kadar farkın doğal olduğunu açıklıyor.
Yeni bir imza istersen, Calligra'da her biri kendi isminle gösterilen 70'ten fazla stil arasından seçim yapabilirsin. Yapay zekâ imzanı o stilde çizer, sonra da sana onu çizgi çizgi atmayı öğretir.
Akılda tutmaya değer tek cümle
Senin yerine başkası yalnızca usulüne uygun bir yetkiyle, o zaman da kendi imzasıyla ve senin adına hareket ettiğini göstererek imza atabilir. p.p. gibi ibareler tam olarak bunu gösterir. Başka birinin imzasını, izni olsa bile asla taklit etme. Kesin kuralları her zaman kuruma sor.
Sorular
Bir aile üyesi benim yerime imza atabilir mi?
Yalnızca usulüne uygun bir yetkiyle, örneğin bir vekâletnameyle; o zaman da kendi imzasıyla ve senin adına hareket ettiğini göstererek. Ne tür bir yetki gerektiğine kurum karar verir.
İzin verirsem biri benim imzamı atabilir mi?
Hayır. Taklit edilmiş bir imza, iznin olsa bile sahte imza sayılabilir ve belgenin geçerliliğini sorgulatabilir. Senin adına hareket eden kişi kendi imzasını kullanır.
İmzadan önceki p.p. ne anlama gelir?
Latince per procurationem ifadesinin kısaltmasıdır ve birinin yetkiyle, başka biri adına, kendi imzasıyla imza attığını gösterir. Çoğunlukla mektuplarda görülür.
Başkası adına nasıl imza atarım?
Kendi imzanı at ve kimin adına hareket ettiğini göster, örneğin “X adına, vekâleten” ya da orada kabul edilen kısaltmayla. Yetki belgesini yanında tut.
Yaşlı ebeveynim artık imza atamıyorsa ne yapabilirim?
Bankaya ve ilgili kurumlara neyi kabul ettiklerini sor. Pek çoğu yetkili bir kişi eklemene izin verir; biri hiç yazamıyorsa, örneğin şahitlerle ya da noterle ayrı bir prosedür olabilir.
Vefat etmiş birinin adına imza atabilir miyim?
Hayır. Bir ölümden sonra işler miras süreci ve kurumların kendi kurallarıyla halledilir. Hangi belgelerin gerektiğini ilgili kuruma sor.
Kendi adınla dene
Bunları da oku
Bilgi MerkeziKlavyeyle yazılan isim geçerli bir imza mı? Yazılı, /s/ ve taranmış imzalar
E-postanın sonundaki adın, çevrim içi bir sözleşmeye yazdığın isim, bir /s/ işareti ya da taranmış bir imza: bunlar imza sayılır mı? Çoğu zaman evet, ama her yerde değil; ispat gücü de el yazısı ya da nitelikli elektronik imzanın çok gerisinde kalır. Ne zaman yettiğine, ne zaman yetmediğine bakıyoruz.
Hukuk ve resmî işlerŞahit olarak imza atmak: ne anlama gelir, nelere dikkat etmelisin?
Bir arkadaşın vekâletnamesi, bir araç satışı, bir vasiyetname ya da bir nikâh: bir imzaya şahitlik etmen istenmesi yaygın. İmzanın neyi onayladığını, neyi onaylamadığını, yanına ne yazacağını ve ne zaman hayır demenin daha iyi olduğunu anlatıyoruz.
Hukuk ve resmî işlerKimlik kartına ve pasaporta imza atmak: bilmen gerekenler
İmzanın belgelerine nasıl girdiğini, minicik bir pede ya da kutuya imza atmadan önce nasıl hazırlanacağını, ters giderse ne yapacağını ve imzan sonradan değişirse ne olacağını anlatıyoruz.





