
Kiến thức › Cơ bản
Cơ bản
Có được dùng nhiều chữ ký không? Chữ ký chính thức, thường ngày và chữ ký tặng
Một cho ngân hàng, một để nhận bưu kiện, và một kiểu bay bướm hơn phòng khi có ai xin chữ ký của bạn. Bài này nói về khi nào nhiều chữ ký là ý hay, khi nào chúng gây rắc rối, và làm sao để giữ chúng ngăn nắp.
Nhiều người từng tự hỏi điều này, thường là lúc đang viết phiên bản thứ ba khác hẳn trong cùng một tuần trước một quầy giao dịch nào đó: mình có được phép có nhiều hơn một chữ ký không? Những cuốn vở thời đi học từng có cả chục kiểu xếp hàng từ trên xuống; một kiểu thành chữ ký chính thức, một kiểu thành chữ ký nhanh, và đâu đó còn một kiểu thứ ba mà bạn sẽ viết nếu một ngày có ai xin chữ ký. Câu trả lời ngắn gọn: ở hầu hết mọi nơi điều đó không bị cấm, nhưng mỗi tổ chức đều coi chữ ký bạn đã đưa cho họ là của bạn, và đối chiếu những chữ ký sau này với nó. Mọi chuyện khác đều bắt nguồn từ đây. Trong bài này, chúng ta sẽ phân loại chữ ký chính thức, chữ ký thường ngày và chữ ký tặng, xem ở đâu nên giữ đúng một kiểu và ở đâu một dấu ký riêng lại có ích, cách thiết kế chữ ký tặng sao cho chữ ký ở ngân hàng không bị phơi ra công chúng, và nên làm gì nếu bạn đã có quá nhiều phiên bản. Dạng ngắn, chữ ký tắt và chữ lồng đã có trong một bài riêng; ở đây chủ đề là những chữ ký đầy đủ dùng song song. Đây không phải tư vấn pháp lý: khi có việc hệ trọng, quy định của tổ chức liên quan luôn là thứ quyết định.
Vì sao chuyện này lại được đặt ra?
Hiếm ai lên kế hoạch để có nhiều chữ ký. Thường thì nó tự diễn ra: tay đang vội, hoàn cảnh khác đi, và một thời gian sau đã có hai ba kiểu, kiểu nào cũng là của bạn nhưng chẳng kiểu nào giống kiểu nào.
- Di sản tuổi học trò. Chữ ký đầu tiên bạn nghĩ ra từ hồi đi học; có thể căn cước của bạn mang một kiểu khác, còn ngân hàng lại có kiểu thứ ba.
- Lúc nhanh và lúc thong thả. Khi ký hợp đồng, bạn có thời gian; trước anh giao hàng hay ở quầy thu ngân, bạn đang vội. Phiên bản vội vàng ấy dần dần sống một đời riêng.
- Chữ ký tặng. Dù bạn chơi thể thao, biểu diễn, vẽ tranh hay viết lách, nhiều người muốn có một dấu ký công khai bay bướm hơn, không phải chữ ký ở ngân hàng.
- Công việc và đời tư. Có người dùng một kiểu ngay ngắn hơn ở chỗ làm và một kiểu phóng khoáng hơn ngoài đời.
Có những thứ là có chủ đích và hữu ích; có những thứ chỉ tình cờ mà thành. Mục tiêu của bài này là có nhiều cái thứ nhất hơn và ít cái thứ hai đi.

“Nhiều chữ ký” ở đây nghĩa là gì?
Nên nói rõ chúng ta đang bàn chuyện gì, vì “nhiều chữ ký” có thể mang nhiều nghĩa, và không phải nghĩa nào cũng là cùng một câu hỏi.
- Các chữ ký đầy đủ song song. Hai hay nhiều chữ ký đầy đủ khác nhau mà bạn dùng ở những nơi khác nhau. Đó là chủ đề của bài này.
- Dạng đầy đủ và dạng ngắn. Một chữ ký đầy đủ và phần đầu của nó dùng làm chữ ký tắt. Đó không phải hai chữ ký mà là một gia đình; xem bài viết về dạng ngắn.
- Tên khác, chữ ký khác. Khi một phiên bản xuất phát từ tên thân mật hoặc tên đệm của bạn. Nên ký bằng tên nào được bàn trong bài viết về tên đệm và tên thân mật.
- Chữ ký cũ và chữ ký mới. Khi bạn thay chữ ký cũ bằng một chữ ký mới. Đó là giai đoạn chuyển tiếp, không phải dùng song song; bài đổi chữ ký mô tả các bước.
Từ đây trở đi có ba vai trò: chữ ký chính thức bạn dùng trên giấy tờ và văn bản quan trọng, chữ ký thường ngày cho những lúc cần nhanh, và chữ ký tặng bạn trao cho công chúng.
Có được phép không? Những điều nên biết
Ở hầu hết mọi nơi, chữ ký không có một dạng bắt buộc duy nhất được lưu trong một sổ đăng ký trung tâm nào cả. Thay vào đó, mỗi tổ chức làm việc với mẫu của riêng mình: ngân hàng với chữ ký bạn đưa khi mở tài khoản, cơ quan nhà nước với chữ ký trên giấy tờ tùy thân, nơi làm việc với chữ ký trên hợp đồng lao động.
- Chữ ký mẫu là điểm tham chiếu. Nếu một tổ chức lưu chữ ký mẫu của bạn, họ thường đối chiếu các chữ ký sau này với nó. Một kiểu hoàn toàn khác có thể khiến người ta thắc mắc.
- Nhất quán ở từng nơi. Cùng một ngân hàng, cùng một loại giấy tờ, cùng một nơi làm việc: lúc nào cũng ký giống nhau.
- Khác đi không bị cấm, nhưng có thể phải giải thích. Một chữ ký khác chưa chắc bị từ chối, nhưng có thể làm chậm thủ tục và người ta có thể yêu cầu xác minh.
Câu hỏi không phải bạn có bao nhiêu chữ ký, mà là những ai cần đến chữ ký ấy có luôn nhận được cùng một chữ ký từ bạn hay không.
Chữ ký chính thức: một, và lúc nào cũng như nhau
Nếu chỉ mang theo một ý từ bài viết này, hãy chọn ý này: chỉ có một chữ ký chính thức. Đó là chữ ký trên giấy tờ, ở ngân hàng và trên các hợp đồng quan trọng, và là chữ ký mà những lần ký sau được đối chiếu với nó.
- 1Giấy tờ tùy thân. Căn cước, hộ chiếu, giấy phép lái xe: chữ ký ở đây là mẫu quan trọng nhất.
- 2Ngân hàng và tài chính. Mở tài khoản, vay vốn, bảo hiểm. Nhiều ngân hàng lưu chữ ký mẫu và dựa vào đó.
- 3Hợp đồng. Lao động, thuê nhà, mua bán: dạng đầy đủ, chính thức là lựa chọn an toàn.
- 4Cơ quan nhà nước. Đơn từ, tờ khai, giấy ủy quyền.
- 5Công chứng và chứng thực. Ở đây đặc biệt quan trọng là chữ ký của bạn khớp với chữ ký trên giấy tờ tùy thân.
Chữ ký này không cần ấn tượng. Tốt hơn là nó điềm tĩnh, lần nào cũng viết được như nhau và hợp với tên bạn. Điều gì làm một chữ ký trông tự tin và lặp lại được là chủ đề của bài viết về chữ ký chuyên nghiệp.

Chữ ký thường ngày: có cần một chữ ký riêng?
Trước anh giao hàng, ở quầy thu ngân, trên bảng điểm danh hay tờ giấy của trường, nhiều người viết một kiểu nhanh hơn, thoải mái hơn. Điều đó dễ hiểu, nhưng hãy quyết định có chủ đích: chữ ký thường ngày ổn khi nó là chữ ký chính thức được viết nhanh hơn, chứ không phải một dấu ký khác.
- Cùng một hình dáng, chỉ trôi chảy hơn.
- Cùng chữ cái đầu và độ nghiêng, ít chi tiết hơn ở cuối.
- Dạng ngắn của riêng bạn cho chỗ chật.
- Giản lược trên màn hình, nhưng vẫn nhận ra được.
- Một dấu ký hoàn toàn khác, chẳng giống chữ ký chính thức.
- Một nét nguệch ngoạc ứng biến, mỗi lần một kiểu.
- Dùng phiên bản thường ngày cho việc ngân hàng.
- Ba kiểu “nhanh” cho ba nơi khác nhau.
Nếu chữ ký chính thức quá chậm để ký thoải mái ở quầy, đó là dấu hiệu nên giản lược chính nó, chứ không phải bạn cần thêm một chữ ký thứ hai. Chuyện ký trên màn hình đã có trong một bài riêng.

Chữ ký tặng: vì sao nên tách riêng
Chữ ký tặng là trường hợp duy nhất mà một chữ ký riêng, khác với chữ ký chính thức, có thể thực sự là ý hay. Bạn không cần phải nổi tiếng: chỉ cần bạn chơi thể thao, biểu diễn, triển lãm, viết sách, hay đơn giản là ký tặng cho nhiều người.
- Nó trở nên công khai. Chữ ký tặng bị chụp ảnh, đăng lên mạng, bán đi, đóng khung. Nếu nó giống chữ ký ở ngân hàng, chữ ký mẫu chính thức của bạn đang lưu hành khắp nơi.
- Nó có thể bay bướm hơn. Chữ ký tặng không cần nhanh và chừng mực. Nó có thể to hơn, cầu kỳ hơn, phóng khoáng hơn.
- Nó có thể dùng tên khác. Tên thân mật, nghệ danh, chỉ tên gọi: chữ ký tặng có thể mang cái tên mà khán giả biết đến bạn.
- Nó có thể thêm thắt. Một lời đề tặng ngắn, ngày tháng, một biểu tượng vẽ tay hay số áo của bạn đều có thể là một phần của nó.

Thiết kế chữ ký tặng là của bạn, nhưng không phải chữ ký ngân hàng
Một chữ ký tặng tốt là họ hàng của chữ ký chính thức, không phải anh em sinh đôi. Nhìn vào là biết bạn, nhưng không ai đọc ra được chữ ký mẫu chính thức từ nó.
- 1Xuất phát từ chữ ký chính thức, rồi rẽ khác đi. Giữ phong cách của bạn, như độ nghiêng hay một vòng đặc trưng, nhưng thay đổi chữ cái đầu, tỷ lệ hoặc nét kết.
- 2Chọn một tên hay một dạng khác. Nếu chữ ký chính thức xuất phát từ họ tên đầy đủ, chữ ký tặng có thể chỉ là tên gọi, tên thân mật hoặc nghệ danh.
- 3Làm cho nó to hơn, tự do hơn. Chữ ký tặng thường nằm trên bề mặt lớn: áp phích, ảnh, áo đấu. Nó cần đẹp cả khi to.
- 4Thêm một nét riêng. Một ngôi sao, một trái tim, một con số hay một từ ngắn chỉ xuất hiện trong chữ ký tặng.
- 5Luyện riêng nó. Chữ ký tặng cũng cần luyện như chữ ký chính thức, nếu không mỗi lần ký tặng nó sẽ ra một kiểu.
Phạm Khánh Linh là họa sĩ minh họa, và nhiều năm liền chị ký lên các bản in của mình bằng đúng chữ ký chị dùng ở ngân hàng. Tại một hội chợ đồ thủ công, một khách mua nhận xét rằng chữ ký của chị trông y hệt chữ ký trên hợp đồng thuê nhà, thứ anh từng thấy trong một bức ảnh ở một tin đăng. Linh liền thiết kế một dấu ký nghệ sĩ riêng: một chữ “L” tròn và lớn, tiếp theo là tên gọi của chị, và một ngôi sao nhỏ ở cuối. Ở ngân hàng và trên hợp đồng, chị vẫn giữ chữ ký điềm tĩnh quen thuộc.
Trong Calligra, bạn có thể thử hơn 30 phong cách với tên của mình. Nếu bạn cũng muốn có chữ ký tặng, bạn có thể chọn một mẫu chừng mực hơn làm chữ ký chính thức và một mẫu bay bướm hơn làm chữ ký tặng, hoặc gõ tên thân mật hay nghệ danh của bạn và nhận các mẫu cho cái tên đó.
Nghệ danh, dấu ký nghệ sĩ, ký tên lên tác phẩm
Người sáng tạo từ lâu đã dùng một dấu ký riêng trên tác phẩm. Chữ ký của họa sĩ ở góc tranh, dấu ký của người vẽ minh họa trên bản in, chữ ký của nhạc sĩ trên bìa album: đó là họ hàng của chữ ký tặng, trở thành một phần của tác phẩm.
- Luôn ở cùng một chỗ. Nếu bạn đánh dấu tác phẩm, hãy quyết định dấu ký nằm ở đâu và giữ nguyên chỗ đó. Đó cũng là một phần của sự dễ nhận ra.
- Luôn theo cùng một cách. Dấu ký trên tác phẩm trở thành của bạn nhờ tác phẩm nào cũng giống nhau. Khác biệt nhỏ thì không sao, nhưng hình dáng phải được giữ.
- Việc chính thức dùng chữ ký chính thức. Nếu bạn ký hợp đồng dưới nghệ danh, họ tên pháp lý và chữ ký chính thức trên dòng ký tên là lựa chọn an toàn, trừ khi bên kia yêu cầu rõ ràng khác đi.

Khi nhiều chữ ký gây rắc rối
Vấn đề của nhiều chữ ký không phải ở chỗ chúng tồn tại, mà ở chỗ chúng bị lẫn lộn. Phần lớn phiền phức đến từ vài tình huống điển hình.
- Sai kiểu, sai chỗ. Ở ngân hàng bạn ký phiên bản thường ngày hoặc chữ ký tặng, và nó không khớp với chữ ký mẫu. Họ có thể muốn xác minh, hoặc yêu cầu bạn ký lại.
- Không biết kiểu nào ở đâu. Nhiều năm sau bạn không còn nhớ đã đưa kiểu nào cho ngân hàng nào, nên ký một cách ngập ngừng và thiếu nhất quán.
- Các kiểu bắt đầu hòa vào nhau. Nếu dùng hai chữ ký na ná nhau, một thời gian sau tay bạn sẽ trộn chúng lại, và chẳng kiểu nào còn nhất quán.
- Gây bối rối cho người khác. Ở chỗ làm hay trong việc gia đình, người khác không phân biệt được đâu là chữ ký của bạn, và điều đó thậm chí có thể gây nghi ngờ.

Dọn dẹp: nếu bạn đã có quá nhiều phiên bản
Nếu đọc đến đây bạn nhận ra mình đang có ba bốn chữ ký lưu hành, đừng lo. Chỉ vài bước là sắp xếp lại được.
- 1Liệt kê xem mỗi kiểu xuất hiện ở đâu. Giấy tờ, ngân hàng, chỗ làm, hợp đồng quan trọng. Nếu không nhớ, hãy xem lại giấy tờ và các bản sao bạn đang giữ.
- 2Chọn chữ ký chính thức. Ứng viên tốt nhất thường là chữ ký trên căn cước, vì đó là mẫu khó thay đổi nhất.
- 3Quyết định có cần chữ ký tặng không. Nếu có, hãy chọn hoặc thiết kế một kiểu cố ý khác biệt. Nếu không, một chữ ký là đủ cho mọi việc.
- 4Buông những kiểu còn lại. Đơn giản là thôi dùng những phiên bản thường ngày không cần thiết. Ở đâu cũng viết chữ ký chính thức, cùng lắm là trôi chảy hơn.
- 5Thông báo nếu cần. Nếu một ngân hàng hay cơ quan đang lưu một kiểu khác với kiểu bạn giữ lại, hãy hỏi xem họ có cần mẫu mới không. Bài đổi chữ ký hướng dẫn từng bước.
Hãy luyện có chủ đích kiểu bạn giữ lại trong vài ngày, để tay không trượt về những kiểu cũ. Bài viết về luyện tập có một lịch 7 ngày và một lịch 21 ngày.

Những lỗi thường gặp và cách sửa
Rắc rối với nhiều chữ ký gần như luôn đến từ cùng vài lỗi, và lỗi nào cũng sửa được.
- Hai chữ ký chính thức. Một trên căn cước, một ở ngân hàng. Cách sửa: chọn một, và nếu cần thì đăng ký mẫu mới ở nơi đang lưu kiểu khác.
- Chữ ký tặng giống chữ ký chính thức. Dấu ký bạn trao cho công chúng chính là chữ ký mẫu chính thức. Cách sửa: thiết kế một chữ ký tặng cố ý khác biệt và từ nay chỉ dùng nó trước công chúng.
- Phiên bản thường ngày là một dấu ký khác. Kiểu nhanh chẳng giống chữ ký chính thức chút nào. Cách sửa: biến chữ ký thường ngày thành phiên bản trôi chảy hơn của chữ ký chính thức, với cùng điểm bắt đầu.
- Lần nào cũng ứng biến. Bạn thật ra không có hình dáng cố định, chỉ có những phiên bản tùy tâm trạng. Cách sửa: chốt một chữ ký chính thức và luyện đến khi mười lần ra giống cả mười.
- Không biết đã đưa kiểu nào ở đâu. Cách sửa: một danh sách đơn giản ghi mỗi kiểu xuất hiện ở đâu, và chuyển dần sang một chữ ký chính thức duy nhất.
Danh sách kiểm tra cho các chữ ký của bạn
Hãy đi qua danh sách này. Nếu câu nào cũng trả lời “có”, các dấu ký của bạn đã ngăn nắp, dù bạn dùng một chữ ký hay nhiều.
- 1Bạn có đúng một chữ ký chính thức không? Giấy tờ, ngân hàng và hợp đồng của bạn đều mang cùng một chữ ký.
- 2Bạn có biết kiểu nào đang được lưu ở đâu không? Nếu không, hãy lập một danh sách ngắn.
- 3Phiên bản thường ngày có xuất phát từ chữ ký chính thức không? Cùng chữ cái đầu, cùng độ nghiêng, chỉ trôi chảy hơn.
- 4Chữ ký tặng có khác chữ ký chính thức không? Nhìn là biết bạn, nhưng không phải chữ ký mẫu ở ngân hàng.
- 5Mỗi kiểu có ra giống nhau cả mười lần không? Dù viết kiểu nào, bạn cũng không ứng biến.
- 6Trước công chúng, bạn có chỉ đưa chữ ký tặng không? Chữ ký chính thức của bạn không xuất hiện trên mạng xã hội, áp phích hay ảnh.
Một câu đáng ghi nhớ
Hãy có một chữ ký chính thức và giữ nó như nhau; để chữ ký thường ngày là phiên bản nhanh hơn của nó, và nếu cần chữ ký tặng, hãy làm nó khác đi một cách có chủ đích, để công chúng không bao giờ có được chữ ký ngân hàng của bạn.
Câu hỏi
Tôi có được dùng hai chữ ký khác nhau không?
Ở hầu hết mọi nơi không có lệnh cấm chung, nhưng mỗi tổ chức đều coi chữ ký bạn đã đưa cho họ là của bạn và đối chiếu những chữ ký sau với nó. Vì vậy, ở cùng một ngân hàng, trên cùng một loại giấy tờ hay với cùng một nơi làm việc, tốt nhất là lúc nào cũng ký giống nhau. Nếu chưa chắc về một việc cụ thể, hãy hỏi trước tổ chức liên quan.
Chữ ký ở ngân hàng có thể khác chữ ký trên căn cước không?
Chuyện đó có xảy ra, nhưng không lý tưởng: bạn sẽ có hai chữ ký mẫu chính thức rất dễ nhầm lẫn. Đơn giản hơn là chọn một chữ ký chính thức, và ở nơi đang lưu kiểu khác, hãy hỏi xem có nên đăng ký mẫu mới không.
Tôi có cần một chữ ký tặng riêng không?
Không bắt buộc, nhưng nếu bạn thường ký trước công chúng, chẳng hạn ở buổi biểu diễn, sự kiện thể thao hay buổi ký tặng sách, thì rất đáng. Như vậy, chữ ký bị chụp ảnh và đăng lên mạng sẽ không phải chữ ký mẫu chính thức của bạn.
Chữ ký tặng nên khác chữ ký chính thức đến mức nào?
Đủ khác để không ai đọc ra được chữ ký chính thức từ nó, nhưng vẫn nhận ra là của bạn. Một tên hay một dạng tên khác, chữ cái đầu hay tỷ lệ khác, và một nét riêng chỉ có trong chữ ký tặng đều là những cách hay.
Tôi có thể ký nhanh hơn khi nhận hàng hay ở quầy thu ngân không?
Được, nếu đó là phiên bản trôi chảy hơn của chữ ký chính thức, với cùng điểm bắt đầu và độ nghiêng. Thay vì một dấu ký hoàn toàn khác, tốt hơn là giản lược chữ ký chính thức để ký ở quầy cũng thoải mái.
Nếu tôi hoạt động dưới nghệ danh, tôi có thể ký hợp đồng bằng nghệ danh không?
Luôn làm rõ điều đó với bên kia hoặc với một chuyên gia. Thông thường, họ tên pháp lý và chữ ký chính thức trên dòng ký tên là lựa chọn an toàn; nghệ danh và dấu ký nghệ sĩ thuộc về tác phẩm và những dịp công khai.
Tôi có ba chữ ký và không biết kiểu nào ở đâu. Nên làm gì?
Liệt kê nơi bạn đã dùng từng kiểu, chọn chữ ký chính thức (thường là chữ ký trên căn cước), rồi chuyển dần sang nó ở mọi nơi. Ở nơi đang lưu chữ ký mẫu khác, hãy hỏi xem có cần đăng ký mẫu mới không. Bài đổi chữ ký giúp bạn từng bước.
Thử với chính tên của bạn
Đọc thêm
Kiến thức
Cơ bảnĐiều gì làm nên một chữ ký chuyên nghiệp?
Không phải số lượng nét hoa mỹ. Sự liền mạch, một chữ cái đầu vững vàng, độ nghiêng nhất quán, tỷ lệ cân đối và một nét kết gọn gàng mới khiến chữ ký trông tự tin và lặp lại được.
Cơ bảnChữ ký của bạn nên dễ đọc đến mức nào?
Không phải chữ cái nào cũng cần đọc được, nhưng một mớ hỗn độn cũng chẳng phải lời giải. Đây là cách tìm điểm cân bằng giữa độ dễ đọc và cá tính.
Cơ bảnChữ ký nói lên điều gì? Những lầm tưởng và sự thật về bút tướng học
Chữ hoa thật to, nét gạch chân dài, chữ nghiêng sang phải: nhiều người tin rằng những chi tiết này tiết lộ tính cách của ta. Đây là một cái nhìn thẳng thắn về những gì chữ ký có thể và không thể cho bạn biết.





