Birden fazla imzan olabilir mi? Resmî, gündelik ve otograf

Bu soru neden aklımıza geliyor?

Birden fazla imzamız olsun diye pek plan yapmayız. Çoğu zaman kendiliğinden olur: el acele eder, durum farklıdır ve bir süre sonra hepsi sana ait ama birbirinin aynı olmayan iki üç biçim ortaya çıkar.

• Ergenlikten kalan miras. İlk imzanı okulda uydurdun; kimliğine belki başka bir tanesi girdi, bankana da üçüncüsü.
• Hızlı ve yavaş durumlar. Sözleşmede vaktin vardır; kuryenin önünde ya da kasada acelen vardır. Aceleyle atılan versiyon yavaş yavaş kendi hayatını yaşamaya başlar.
• Otograf. Spor yapıyor, sahneye çıkıyor, çizim yapıyor ya da yazıyor olsan da pek çok kişi banka imzası olmayan, daha gösterişli bir genel işaret ister.
• İş ve özel hayat. Bazıları işte daha derli toplu, özel hayatta daha serbest bir biçim kullanır.

Bunların bir kısmı bilinçli ve işe yarar, bir kısmı ise kendiliğinden olmuştur. Bu yazının amacı birincilerden daha fazla, ikincilerden daha az olması.

Burada “birden fazla imza” ne demek?

Neyi konuştuğumuzu netleştirmekte fayda var, çünkü “birden fazla imza” birkaç farklı anlama gelebilir ve hepsi aynı soru değildir.

• Paralel tam imzalar. Farklı yerlerde kullandığın, birbirinden ayrı iki ya da daha fazla tam imza. Bu yazının konusu bu.
• Tam imza ve kısa form. Bir tam imza ve onun paraf olarak kullanılan ilk kısmı. Bu iki imza değil, tek bir ailedir; bkz. kısa formlar yazımız.
• Başka isim, başka imza. Bir versiyon lakabından ya da ikinci adından yola çıktığında. Hangi isimle imza atacağını ikinci adlar ve lakaplar yazımızda anlattık.
• Eski ve yeni imza. Eskisini yenisiyle değiştirdiğinde. Bu paralel kullanım değil, bir geçiştir; adımları imza değiştirme yazımızda bulabilirsin.

Bundan sonra üç rol var: belgelerde ve önemli evraklarda kullandığın resmî imza, hızlı durumlar için gündelik imza ve herkesin önünde dağıttığın otograf.

İzin var mı? Genel olarak bilinmesi gerekenler

Çoğu yerde imzanın merkezi bir kayıtta tutulan tek ve zorunlu bir biçimi yoktur. Bunun yerine her kurum kendi örneğiyle çalışır: banka hesap açarken verdiğin imzayla, resmî makamlar kimliğindekiyle, işverenin de sözleşmendekiyle.

• Referans noktası imza örneğidir. Bir kurum senden imza örneği saklıyorsa sonraki imzalarını genellikle onunla karşılaştırır. Tamamen farklı bir biçim soru işaretleri doğurabilir.
• Kurum başına tutarlılık. Aynı bankada, aynı belgede, aynı işverende her zaman aynı şeyi yaz.
• Fark yasak değil ama açıklama gerektirebilir. Farklı bir imza illa reddedilmez, ama işleri yavaşlatabilir ve kontrol etmek isteyebilirler.

Mesele kaç imzan olduğu değil, ilgili herkesin senden her zaman aynısını alıp almadığıdır.

Resmî imza: tek ve hep aynı

Bu yazıdan tek bir şey alacaksan, bu olsun: tek bir resmî imzan olsun. Belgelerinde, bankanda ve önemli sözleşmelerde duran, sonraki imzalarının karşılaştırıldığı imza budur.

1. 1
   Kimlik belgeleri. Kimlik kartı, pasaport, ehliyet: buradaki imza en önemli örnektir.
2. 2
   Banka ve finans. Hesap açma, kredi, sigorta. Birçok banka imza örneği saklar ve ona göre hareket eder.
3. 3
   Sözleşmeler. İş, kira, alım satım: tam ve resmî biçim güvenli seçimdir.
4. 4
   Resmî makamlar ve daireler. Başvurular, beyanlar, vekâletnameler.
5. 5
   Noter ve onay işlemleri. Burada imzanın kimliğindekiyle uyuşması özellikle önemlidir.

Bu imzanın gösterişli olması gerekmez. Daha çok sakin, her seferinde aynı şekilde yazılabilir ve adına uygun olmalı. Bir imzayı kendinden emin ve tekrarlanabilir kılan şeyleri profesyonel imza yazımızda anlattık.

Gündelik imza: ayrı bir tane gerekir mi?

Kuryenin önünde, kasada, bir yoklama listesinde ya da okul formunda pek çok kişi daha hızlı, daha serbest bir biçim atar. Bu anlaşılır bir şey, ama bilinçli karar ver: gündelik imza, resmî imzanın daha hızlı yazılmış bir versiyonu olduğunda işe yarar, başka bir işaret olduğunda değil.

Resmî imzan bir tezgâhta rahat atılamayacak kadar yavaşsa bu, ikinci bir imzaya değil, resmî biçimin sadeleştirilebileceğine işarettir. Ekranları ayrı bir yazıda ele aldık.

Otograf: neden ayrı tutmakta fayda var?

Otograf, resmî imzadan farklı, ayrı bir imzanın gerçekten iyi bir fikir olabileceği tek durumdur. Bunun için ünlü olman gerekmez: spor yapman, sahneye çıkman, sergi açman, kitap yazman ya da sadece pek çok kişi için bir şeyler imzalaman yeter.

• Herkesin önüne çıkar. Otografların fotoğrafı çekilir, paylaşılır, satılır, çerçevelenir. Seninki banka imzanla aynıysa resmî imza örneğin dünyada dolaşıyor demektir.
• Daha gösterişli olabilir. Otografın hızlı ve ölçülü olması gerekmez. Daha büyük, daha süslü, daha geniş hareketli olabilir.
• Başka bir isim taşıyabilir. Lakap, sahne adı ya da sadece adın: otograf, izleyicinin seni tanıdığı ismi taşıyabilir.
• Genişletilebilir. Kısa bir ithaf, bir tarih, çizilmiş bir sembol ya da forma numaran da onun parçası olabilir.

Senin olan ama banka imzan olmayan bir otograf tasarlamak

İyi bir otograf resmî imzanın ikizi değil, akrabasıdır. Tanınır biçimde sensindir, ama kimse ondan resmî imza örneğini çıkaramaz.

1. 1
   Resmî imzadan başla, sonra ondan uzaklaş. Eğim ya da karakteristik bir halka gibi üslubunu koru, ama büyük harfi, oranları ya da bitişi değiştir.
2. 2
   Başka bir isim ya da biçim seç. Resmî imzan tam adından yola çıkıyorsa otograf yalnızca adın, lakabın ya da sahne adın olabilir.
3. 3
   Daha büyük ve serbest yap. Otograflar çoğu zaman afiş, fotoğraf, forma gibi büyük yüzeylere atılır. Büyük boyutta da ayakta kalmalı.
4. 4
   Kendine özgü bir öğe ekle. Yalnızca otografında görünen bir yıldız, bir kalp, bir sayı ya da kısa bir kelime.
5. 5
   Ayrıca çalış. Otografın da resmî imza gibi çalışılması gerekir; yoksa her imza gününde farklı çıkar.

Defne Yıldız bir illüstratör ve yıllarca baskılarını bankada kullandığı imzayla imzaladı. Bir el sanatları fuarında bir alıcı, imzasının kira sözleşmesindekinin tıpatıp aynısı olduğunu söyledi; o sözleşmeyi bir zamanlar bir ilanda fotoğraf olarak görmüştü. Bunun üzerine Defne ayrı bir sanatçı imzası tasarladı: büyük, yuvarlak bir “D”, ardından adı ve sonunda küçük bir yıldız. Bankada ve sözleşmelerde her zamanki sakin imzasını kullanmaya devam etti.

Calligra'da adınla 30'dan fazla stili deneyebilirsin. Bir otograf da istiyorsan resmî imzan için daha ölçülü olanı, otografın için daha gösterişli olanı seçebilir ya da lakabını veya sahne adını yazıp onun için tasarımlar alabilirsin.

Sahne adları, sanatçı imzaları, eserleri imzalamak

Yaratıcılar eserlerinde uzun zamandır ayrı bir işaret kullanır. Bir tuvalin köşesindeki ressam imzası, bir baskıdaki illüstratör işareti, bir albüm kapağındaki müzisyen imzası: bunlar otografın, eserin parçası hâline gelen akrabalarıdır.

• Hep aynı yerde. Eserlerini işaretliyorsan işaretin nereye gideceğine karar ver ve buna sadık kal. Bu da tanınır olmanın bir parçası.
• Hep aynı şekilde. Eserdeki imza her parçada aynı olduğu için senin olur. Küçük farklar sorun değil ama biçim korunmalı.
• Resmî işlere resmî imza. Sahne adınla bir sözleşme imzalıyorsan, karşı taraf açıkça başka bir şey istemedikçe imza satırında yasal adın ve resmî imzan güvenli seçimdir.

Birden fazla imza ne zaman sorun çıkarır?

Birden fazla imzanın sorunu var olmaları değil, birbirine karışmalarıdır. Sıkıntıların çoğu birkaç tipik durumdan kaynaklanır.

• Yanlış yerde yanlış biçim. Bankada gündelik ya da otograf versiyonunu atıyorsun ve imza örneğine uymuyor. Kontrol etmek ya da yeniden imzalamanı istemek isteyebilirler.
• Hangisinin nerede olduğunu bilmiyorsun. Yıllar sonra hangi bankaya hangi biçimi verdiğini hatırlamıyorsun, bu yüzden tereddütle ve tutarsız imzalıyorsun.
• Biçimler birbirine karışmaya başlar. Birbirine benzeyen iki imza kullanıyorsan elin sonunda onları karıştırır ve hiçbiri tutarlı kalmaz.
• Başkaları için kafa karıştırıcı. İşte ya da aile işlerinde başkaları hangisinin senin olduğunu ayırt edemez, bu da şüphe bile uyandırabilir.

Toparlanmak: şimdiden çok fazla versiyonun varsa

Buraya kadar okuyup dolaşımda üç dört imzan olduğunu fark ettiysen endişelenme. Birkaç adımda düzene sokulabilir.

1. 1
   Hangisinin nerede olduğunu listele. Belgeler, bankalar, iş, önemli sözleşmeler. Hatırlamıyorsan belgelerine ve sakladığın kopyalara bak.
2. 2
   Resmî olanı seç. En iyi aday genellikle kimlik kartındakidir, çünkü değiştirmesi en zor örnek odur.
3. 3
   Otografa ihtiyacın olup olmadığına karar ver. Varsa bilerek farklı bir biçim seç ya da tasarla. Yoksa tek bir imza her şeye yeter.
4. 4
   Gerisini bırak. Gereksiz gündelik versiyonları kullanmayı bırakman yeter. Her yere resmî olanı at, en fazla daha akıcı.
5. 5
   Gerekirse haber ver. Bir banka ya da daire elinde tuttuğundan farklı bir biçime sahipse yeni bir imza örneğine ihtiyaç olup olmadığını sor. İmza değiştirme yazımız seni adım adım yönlendirir.

Elin eskilerine geri kaymasın diye sakladığın biçimi birkaç gün bilinçli olarak çalış. Alıştırma yazımızda 7 ve 21 günlük birer plan var.

Sık yapılan hatalar ve düzeltmeleri

Birden fazla imzayla ilgili sorunlar neredeyse her zaman aynı birkaç hatadan kaynaklanır ve hepsi düzeltilebilir.

• İki resmî imza. Biri kimliğinde, diğeri bankada. Düzeltme: birini seç ve gerekirse farklı olan yerde yeni bir imza örneği ver.
• Otograf resmî imzayla aynı. Herkesin önünde dağıttığın işaret senin resmî imza örneğin. Düzeltme: bilerek farklı bir otograf tasarla ve bundan sonra herkesin önünde onu kullan.
• Gündelik versiyon başka bir işaret. Hızlı biçim resmî olana hiç benzemiyor. Düzeltme: gündelik olanı aynı başlangıçla, resmî imzanın daha akıcı bir versiyonu yap.
• Her seferinde doğaçlama. Aslında bir biçimin yok, sadece ruh hâline göre değişen versiyonlar var. Düzeltme: bir resmî imzada karar kıl ve on denemede on kez aynı çıkana kadar çalış.
• Neyi nereye verdiğini bilmiyorsun. Düzeltme: hangisinin nerede olduğunu gösteren basit bir liste ve tek bir resmî biçime yavaş yavaş geçiş.

İmzaların için bir kontrol listesi

Bu listeyi gözden geçir. Hepsine evet diyorsan, ister tek ister birden fazla imza kullan, işaretlerin düzende demektir.

1. 1
   Tek bir resmî imzan var mı? Belgelerinde, bankanda ve sözleşmelerinde hep aynısı duruyor.
2. 2
   Hangisinin nerede kayıtlı olduğunu biliyor musun? Bilmiyorsan kısa bir liste yap.
3. 3
   Gündelik versiyonun resmî imzadan mı yola çıkıyor? Aynı büyük harf, aynı eğim, sadece daha akıcı.
4. 4
   Otografın resmî imzadan farklı mı? Tanınır biçimde sen, ama banka imza örneğin değil.
5. 5
   Her biçim on denemede on kez aynı mı? Hangisini yazarsan yaz, doğaçlama yapmıyorsun.
6. 6
   Herkesin önünde yalnızca otografını mı dağıtıyorsun? Resmî imzan sosyal medyaya, afişlere ya da fotoğraflara düşmüyor.

Sorular