Kiến thức › Luyện tập
Luyện tập
Ký bằng tay trái: cách cầm bút, độ nghiêng và tờ giấy
Viết tay trái không phải là bất lợi; nó chỉ đòi hỏi một kỹ thuật khác. Từ cách cầm bút, góc đặt giấy đến độ nghiêng và những cây bút không lem mực, đây là tất cả những gì bạn cần cho một chữ ký thong thả, đẹp mắt.
Phần lớn những gì ta được dạy về việc viết đều được thiết kế cho người thuận tay phải: mẫu chữ, cách kê bàn ghế, vở gáy lò xo, thậm chí cả cây bút buộc dây ở phía bên phải quầy giao dịch ngân hàng. Nếu bạn viết bằng tay trái, có lẽ bạn đã tự tìm ra cách làm của riêng mình, và nhiều khi cách đó hoạt động khá tốt. Nhưng đôi lúc cổ tay mỏi nhức, mực bị lem, hoặc chữ ký mỗi lần lại nghiêng một kiểu. Chữ ký bằng tay trái hoàn toàn có thể đẹp và tự tin không kém chữ ký bằng tay phải. Bạn chỉ cần điều chỉnh cách cầm bút, tờ giấy và dụng cụ cho hợp với bàn tay mình, chứ không phải ngược lại. Trong bài này, chúng ta sẽ tìm hiểu vì sao viết tay trái lại khác, các tư thế bàn tay chính, cách xoay giấy, nên làm gì với độ nghiêng, cách tránh lem mực, và cách thiết kế các nét chữ ký sao cho bàn tay bạn thấy thoải mái.
Vì sao viết tay trái lại khác
Chữ Latinh chạy từ trái sang phải. Nếu viết bằng tay phải, bàn tay đi theo sau dòng chữ, bạn kéo cây bút theo mình, và mực vừa viết được tự do khô. Với tay trái thì ngược lại: bàn tay đi trước dòng chữ, bạn đẩy bút nhiều hơn là kéo, và cạnh bàn tay hay ngón út rất dễ quệt qua những gì vừa viết.
Điều đó dẫn tới ba khó khăn phổ biến nhất. Mực bị lem vì bàn tay đi qua nó. Bạn không nhìn thấy mình đang viết gì vì bàn tay che mất. Và cổ tay bị gồng vì cơ thể theo bản năng cố giải quyết hai vấn đề đầu, chẳng hạn bằng cách cong bàn tay lên phía trên dòng. Không điều nào trong số này là lỗi của bạn; chỉ là môi trường xung quanh không được tạo ra cho bạn.
Chữ ký lại là một trường hợp may mắn: nó ngắn, chỉ là một chuỗi chuyển động, thường được viết một lèo. Với cách cầm bút và vị trí giấy phù hợp, nguy cơ lem mực và che chữ ít hơn nhiều so với khi viết kín cả một trang.
Bàn tay bạn không sai; chỉ là thế giới được sắp đặt cho bàn tay kia.
Cách cầm bút: thả lỏng, và cao hơn một chút
Cách cầm bút tốt cho tay trái dựa trên cùng những nguyên tắc cơ bản như tay phải: cây bút nằm giữa ngón cái và ngón trỏ, ngón giữa đỡ từ bên dưới, và bạn cầm nhẹ đến mức ai đó có thể rút nó ra khỏi tay bạn chỉ bằng một cái kéo khẽ. Có hai điểm đáng để bạn làm khác thói quen của người thuận tay phải.
- Cầm cao hơn một chút. Nếu bạn cầm bút xa đầu ngòi hơn vài milimét so với thường lệ, bạn sẽ dễ thấy dòng chữ bên cạnh bàn tay hơn và không cần gập cổ tay để nhìn.
- Giữ cổ tay thả lỏng. Cổ tay nên thẳng hoặc chỉ hơi gập. Nếu nó cong mạnh vào trong, chuyển động sẽ trở nên cứng và có thể bắt đầu đau khi viết lâu.
- Đừng ấn mạnh. Nếu móng tay bạn trắng bệch hoặc cây bút để lại vết lõm trên ngón tay, bạn đang cầm quá chặt. Cầm thả lỏng cho nét bút uyển chuyển hơn.
- Để ý vai. Nhiều người nhô vai trái lên khi viết. Hãy để vai buông xuống, và để chuyển động đến từ cả khuỷu tay và cẳng tay, không chỉ từ các ngón tay.
Ba tư thế bàn tay, và tư thế nào là đúng
Người thuận tay trái đặt bàn tay theo khoảng ba cách so với dòng chữ. Không cách nào là cách đúng duy nhất. Mục tiêu là thoải mái, không đau và nhìn thấy được mình đang viết gì.
- Dưới dòng. Bàn tay di chuyển bên dưới dòng đang viết, cổ tay khá thẳng. Nó không quệt qua mực mới, và bạn nhìn rõ đầu ngòi. Tư thế này thường cần xoay giấy nhiều hơn.
- Bên cạnh. Bàn tay di chuyển ở bên trái dòng chữ, gần ngang với nó. Đây là tư thế ở giữa hai kiểu kia, và nhiều người tự nhiên quen với nó.
- Tay móc. Bàn tay cong lên phía trên dòng, cổ tay gập, cây bút đi xuống từ phía trên. Nhiều người thuận tay trái học viết theo cách này vì nó giúp họ nhìn thấy chữ mà không làm lem. Nếu nó thoải mái và không đau, không cần phải bỏ.
- Cổ tay không đau ngay cả khi viết lâu.
- Bạn nhìn thấy đầu ngòi khi viết.
- Mực hiếm khi bị lem.
- Chữ ký lần nào cũng nghiêng gần như cùng một hướng.
- Cổ tay căng hoặc nhức sau vài chữ ký.
- Bạn thường xuyên làm nhòe những gì vừa viết.
- Bạn viết trong tư thế vặn vẹo, vai nhô lên.
- Độ nghiêng của chữ ký thay đổi từ lần này sang lần khác.
Nếu muốn thay đổi điều gì, đừng thay đổi mọi thứ cùng lúc. Hãy bắt đầu với góc đặt giấy, được bàn ở phần tiếp theo; nhiều khi chỉ riêng điều đó đã đủ làm cổ tay thẳng lại. Nếu bạn đã viết bằng tay móc từ nhỏ, việc chuyển hẳn sang cách khác có thể mất nhiều thời gian, và cũng không nhất thiết phải làm. Với chữ ký, chỉ cần tư thế của bạn thoải mái và nhất quán là đủ.
Vị trí tờ giấy: xoay nó và dịch sang trái
Vị trí tờ giấy có lẽ là thay đổi đơn giản mang lại hiệu quả lớn nhất cho người thuận tay trái. Người thuận tay phải thường nghiêng giấy ngược chiều kim đồng hồ. Người thuận tay trái nhìn chung thấy thoải mái với điều ngược lại: giấy xoay theo chiều kim đồng hồ, để mép trên chếch lên về phía bên phải.
- 1Đặt tờ giấy ở phía bên trái. Không phải chính giữa, mà hơi lệch về phía trước vai trái. Khi đó cẳng tay chạm tới nó ở một góc tự nhiên, không phải vắt ngang qua trước người.
- 2Xoay theo chiều kim đồng hồ. Bắt đầu với một góc nhẹ rồi tăng dần cho tới khi bàn tay nằm thoải mái bên dưới hoặc bên cạnh dòng. Không có góc bắt buộc nào; bàn tay và cẳng tay bạn sẽ quyết định.
- 3Căn theo cẳng tay. Một điểm khởi đầu tốt là để dòng ký gần như vuông góc với cẳng tay. Khi đó chuyển động đến từ cổ tay và cẳng tay, không phải từ những ngón tay co quắp.
- 4Thử và điều chỉnh. Ký ba lần, xem chúng giống nhau đến đâu, rồi xoay tờ giấy thêm một chút và thử lại.
Độ nghiêng: đứng, nghiêng phải hay nghiêng trái?
Nhiều trường dạy kiểu chữ nghiêng về phía trước, và không ít người thuận tay trái cảm thấy mình phải theo. Vậy nhưng với tay trái, chữ đứng hoặc hơi nghiêng ngược thường tự nhiên hơn hẳn. Điều đó chẳng có gì sai. Điều quan trọng ở chữ ký không phải là nó nghiêng về hướng nào, mà là nó luôn nghiêng về cùng một hướng.
- Chữ đứng. Với nhiều người thuận tay trái, đây là kiểu dễ nhất, và trông rất gọn gàng, hiện đại. Nó cũng phù hợp với các ô nhỏ.
- Hơi nghiêng về phía trước. Tay trái cũng làm được, nhất là khi giấy được xoay nhiều hơn. Nếu bạn thích kiểu này, hãy thử thay đổi góc giấy thay vì gập cổ tay.
- Nghiêng ngược. Tự nhiên với tay trái và mang lại một nét riêng dễ nhận ra. Chỉ đừng làm quá, kẻo các chữ cao bắt đầu đổ vào nhau.
Kiểm tra độ nhất quán rất đơn giản: ký mười lần, chữ ký này dưới chữ ký kia, rồi đặt thước dọc theo nét thân của các chữ hoa. Nếu chữ này nghiêng trái còn chữ kia nghiêng phải, có lẽ vị trí tờ giấy đang thay đổi từ lần này sang lần khác. Chúng tôi cũng bàn về độ nghiêng nhất quán trong bài điều gì khiến chữ ký trông chuyên nghiệp.
Ở chữ ký, nghiêng về hướng nào không quan trọng, quan trọng là lần nào cũng nghiêng như nhau.
Đánh bại vết lem: mực, bút và thứ tự nét
Lem mực là phiền toái nổi tiếng nhất của người thuận tay trái, và may mắn thay cũng là thứ dễ khắc phục nhất. Cách khắc phục gồm ba phần: một dụng cụ có nét mực khô nhanh, một tư thế bàn tay không kéo lê qua mực mới, và một chút chú ý đến thứ tự bạn thêm các nét.
- Bút bi. Phần lớn mực bút bi khô nhanh, nên với việc dùng hằng ngày, đây thường là lựa chọn an toàn nhất cho người thuận tay trái.
- Bút kim. Cho nét mảnh, đều, và nhiều loại khô nhanh. Hãy thử trên một tờ giấy trơn xem mất bao lâu thì nó không còn lem.
- Bút gel. Cho nét đẹp, đậm mực, nhưng tùy loại có thể khô chậm hơn. Có những loại được làm riêng để khô nhanh; đó là những loại đáng tìm.
- Bút máy. Người thuận tay trái cũng dùng được, nhất là với ngòi nhỏ hơn và mực khô nhanh. Một số hãng có ngòi được khuyên dùng riêng cho người thuận tay trái. Nếu bạn mê bút máy, hãy xem bài bút, mực và giấy.
Nếu vẫn bị lem, một tờ giấy thấm hoặc một tờ giấy sạch lót dưới tay sẽ giúp ích, để bạn không tì trực tiếp lên chữ vừa viết. Với những giấy tờ quan trọng như hợp đồng, hãy chờ vài giây trước khi gập lại hoặc đặt trang tiếp theo lên trên.
Thiết kế chữ ký cho bàn tay của bạn
Bạn có thể may đo chữ ký cho vừa với bàn tay mình, và với người thuận tay trái điều này rất quan trọng. Một số nét vốn là động tác kéo tự nhiên với tay phải lại trở thành động tác đẩy với tay trái, và những nét đó thường bị vấp, cào giấy hoặc chệch hướng. Hãy nghĩ xem bạn có thể đổi chiều những nét nào, giữ nguyên hình dáng nhưng khiến chúng thoải mái hơn.
- 1Tìm nét gây khó. Viết chữ ký thật chậm và để ý chỗ nào ngòi bút bị vấp, chỗ nào bạn phải siết tay chặt hơn, chỗ nào nhịp độ thay đổi. Thường đó là một nét ngang dài hoặc một vòng lặp lớn.
- 2Thử viết theo chiều ngược lại. Nét gạch chân hay nét gạch ngang cũng có thể kéo từ phải sang trái. Hình dáng vẫn vậy, nhưng cây bút được kéo chứ không bị đẩy.
- 3Để ý đầu mút của nét. Nếu bạn vẽ một nét theo chiều ngược lại, phần đuôi thon nhọn của nó cũng chuyển sang phía bên kia. Hãy quyết định bạn thích kiểu nào và giữ nguyên như vậy.
- 4Thêm các dấu nhỏ sau cùng. Nhiều người thêm dấu thanh, dấu chấm và nét gạch ngang vào cuối cùng, trong một chuyển động nhanh. Như vậy bàn tay bạn không đi qua chúng khi đang viết. Với tên tiếng Việt nhiều dấu, mẹo này đặc biệt hữu ích.
Chẳng hạn, Trần Minh Khoa đã vật lộn nhiều năm với nét gạch chân dài chạy về bên phải: khi đẩy bằng tay trái, nó luôn run, và đầu mút lần thì trôi lên, lần thì trôi xuống. Khi anh thử đặt bút ở đầu bên phải sau khi viết xong tên rồi kéo sang trái, nét gạch chân trở nên thẳng và điềm tĩnh. Vẻ ngoài của nét kết thúc gần như không thay đổi, nhưng chuyển động trở nên chắc chắn hơn nhiều. Chúng tôi đi qua chi tiết các kiểu kết thúc trong bài nét kết thúc chữ ký.
Khởi động và luyện tập bằng tay trái
Quy trình luyện tập cũng giống như với bất kỳ ai: khởi động, học thứ tự nét, đồ theo, rồi tăng tốc độ. Chúng tôi mô tả chi tiết trong bài cách học chữ ký mới. Vài điều bổ sung dưới đây có thể giúp ích cho người thuận tay trái.
- Vẽ vòng tròn theo cả hai chiều. Vẽ một hàng vòng tròn theo chiều kim đồng hồ, rồi ngược chiều. Để ý chiều nào tự nhiên hơn, và nếu được, hãy thiết kế các vòng lặp trong chữ ký đi theo chiều đó.
- Nét ngang theo cả hai chiều. Kẻ vài đường từ trái sang phải, rồi từ phải sang trái. Nếu một chiều rõ ràng điềm tĩnh hơn, hãy dùng nó cho nét gạch chân và nét gạch ngang.
- Luyện trên tờ giấy đã xoay. Xoay tờ giấy luyện tập giống hệt như khi bạn ký. Nếu bạn luyện ở một góc mà ký ở góc khác, bàn tay sẽ học hai chuyển động riêng biệt.
- Luyện bằng cây bút bạn dùng để ký. Dùng đúng dụng cụ bạn sẽ ký, để quen với cách nó khô và lướt đi.
Nếu bạn luyện trên màn hình, chuyện lem mực hoàn toàn không xảy ra, nên bạn có thể tập trung trọn vẹn vào hình dáng. Chế độ luyện tập của Calligra chấm điểm từng lần thử, cho người thuận tay trái phản hồi hữu ích về việc độ nghiêng và tỷ lệ đã nhất quán hay chưa. Sau đó, bạn nên luyện cho vững trên giấy nữa, nơi góc giấy và mực cũng góp phần.
Tình huống hằng ngày: quầy giao dịch, máy quẹt thẻ, người ngồi cạnh
Phần lớn chữ ký không diễn ra ở một chiếc bàn làm việc thoải mái. Dưới đây là vài tình huống thường gặp và điều gì giúp ích trong từng trường hợp.
- Chi nhánh ngân hàng và quầy dịch vụ. Cây bút gắn ở quầy thường nằm bên phải, với một sợi dây ngắn. Nếu nó không với tới thoải mái, hãy hỏi xem bạn có thể dùng bút của mình không, hoặc kéo tờ giấy lại gần cây bút và xoay nó đi.
- Ngồi chung bàn. Nếu nhiều người ngồi cùng một bàn, hãy cố ngồi ở đầu bên trái của hàng, để khuỷu tay bạn không va vào khuỷu tay người ngồi bên phải.
- Vở gáy lò xo và bìa còng. Gáy lò xo ở bên trái nằm ngay dưới tay bạn. Nếu được, hãy viết vào mặt sau của trang, hoặc dùng sổ đóng gáy ở phía trên.
- Bìa kẹp hồ sơ. Cái kẹp và tấm bìa cứng khiến việc xoay giấy trở nên khó. Hãy xoay cả tấm bìa kẹp, hoặc cầm nó nghiêng dọc theo cẳng tay.
- Người giao hàng và máy quẹt thẻ. Màn hình không bị lem, nhưng bề mặt nhỏ và sự vội vàng khiến một phiên bản đơn giản hơn, viết trong một chuyển động, trở nên hữu ích. Xem bài ký trên màn hình.
Nếu bạn từng bị bắt đổi tay, hoặc viết được cả hai tay
Ngày trước, ở nhiều nơi, trẻ em thuận tay trái bị bắt chuyển sang tay phải. Nếu điều đó từng xảy ra với bạn, có thể bây giờ bạn viết bằng tay phải nhưng thấy một số động tác tự nhiên hơn với tay trái. Hoặc có thể bạn viết được bằng cả hai tay nhưng không hoàn toàn tự tin với tay nào.
- Một chữ ký, một bàn tay. Dù bạn chọn tay nào, hãy luôn ký bằng tay đó. Hai bàn tay tạo ra hai chuyển động khác nhau, và điều đó làm giảm tính nhất quán.
- Chọn tay thoải mái hơn. Nếu bạn viết được cả hai tay, hãy thử ký bằng mỗi tay trong vài ngày và chọn tay nào điềm tĩnh hơn, nhanh hơn và ít mỏi hơn.
- Đừng ép mình đổi tay. Nếu bạn đã viết bằng một tay suốt mấy chục năm, bạn không cần đổi tay chỉ vì chữ ký. Một chuyển động thoải mái, đã luyện thuần thục có giá trị hơn một chuyển động tự nhiên hơn trên lý thuyết.
Phạm Ngọc Lan học viết bằng tay phải từ nhỏ, nhưng lại dùng kéo và thìa bằng tay trái. Khi thiết kế chữ ký mới, chị thử cả hai tay. Phiên bản tay trái trôi chảy hơn nhưng kém kiểm soát; phiên bản tay phải chậm hơn nhưng nhất quán hơn. Cuối cùng chị giữ tay phải, vì khi luyện tập nó vững nhanh hơn. Không có lựa chọn đúng hay sai; điều duy nhất quan trọng là bạn có thể ký nhất quán bằng tay nào.
Danh sách kiểm tra cho người thuận tay trái
Trước khi bắt đầu học một chữ ký mới, hay chỉ đơn giản là chỉnh lại chữ ký hiện tại, hãy rà qua danh sách ngắn này.
- 1Cách cầm bút. Thả lỏng, cao hơn một chút so với đầu ngòi, cổ tay thẳng hoặc hơi gập.
- 2Tờ giấy. Ở phía bên trái, xoay theo chiều kim đồng hồ, dòng ký gần như vuông góc với cẳng tay.
- 3Độ nghiêng. Hướng nào cũng được, miễn là lần nào cũng như nhau. Kiểm tra bằng thước trên mười lần ký.
- 4Dụng cụ. Mực khô nhanh, đã thử trên loại giấy bạn ký.
- 5Các nét. Bạn đã thử viết ngược chiều những nét gây khó, và các dấu nhỏ được thêm sau cùng.
- 6Luyện tập. Bạn luyện ở cùng góc giấy và với cùng cây bút mà bạn dùng để ký.
Khi đã có những điều này, chữ ký bằng tay trái của bạn sẽ tự tin không kém bất kỳ ai. Và nếu bạn đang tìm một chữ ký mới, bài viết về thiết kế chữ cái đầu sẽ giúp bạn định hình hình dáng, còn trong Calligra bạn có thể thử nhiều phong cách với tên mình để bạn luyện tập bằng chính bàn tay mình, theo nhịp độ của riêng mình.
Một câu đáng ghi nhớ
Xoay tờ giấy, cầm bút nhẹ tay, chọn mực khô nhanh và định hình các nét theo bàn tay mình: bằng tay trái, bạn hoàn toàn có thể viết một chữ ký đẹp, điềm tĩnh và nhất quán như bất kỳ ai.
Câu hỏi
Viết bằng tay móc có xấu không?
Không hẳn. Nhiều người thuận tay trái học viết theo cách đó vì nó giúp họ nhìn thấy chữ mà không làm lem. Nếu nó thoải mái, cổ tay không đau và chữ ký của bạn nhất quán, không có lý do gì phải thay đổi. Nếu bạn thấy căng hoặc đau, hãy thử xoay giấy nhiều hơn và cầm bút cao hơn một chút; nhiều khi chỉ vậy là cổ tay đã tự thẳng lại.
Tôi nên xoay giấy theo hướng nào?
Người thuận tay trái thường thấy thoải mái khi xoay giấy theo chiều kim đồng hồ, tờ giấy đặt ở phía bên trái cơ thể. Không có góc bắt buộc: hãy xoay cho tới khi bàn tay nằm thoải mái bên dưới hoặc bên cạnh dòng và dòng ký gần như vuông góc với cẳng tay. Thử vài góc khác nhau và giữ góc cho bạn chữ ký nhất quán nhất.
Loại bút nào ít lem nhất?
Phần lớn bút bi và nhiều loại bút kim khô nhanh, nên với việc dùng hằng ngày, đó là những lựa chọn an toàn nhất cho người thuận tay trái. Mực gel và mực bút máy tùy loại có thể khô chậm hơn, dù cũng có những phiên bản khô nhanh. Cách kiểm tra tốt nhất là thử cây bút bạn chọn trên loại giấy bạn thường ký.
Chữ ký bằng tay trái có cần nghiêng về phía trước không?
Không. Với tay trái, chữ đứng hoặc hơi nghiêng ngược thường đến tự nhiên hơn, và điều đó hoàn toàn ổn. Điều quan trọng là chữ ký của bạn lần nào cũng nghiêng về cùng một hướng. Nếu bạn thích nghiêng về phía trước, hãy thử xoay giấy nhiều hơn thay vì gập cổ tay.
Tôi có thể đổi chiều các nét trong chữ ký không?
Có. Bạn có thể kéo nét gạch chân hay nét gạch ngang từ phải sang trái nếu điều đó thoải mái hơn với tay trái. Hình dáng hoàn chỉnh gần như giữ nguyên; nhiều nhất là phần đuôi thon nhọn của nét chuyển sang phía bên kia. Điều cốt yếu là lần nào cũng viết theo cùng một cách.
Tôi từng bị bắt chuyển sang tay phải. Tôi nên ký bằng tay nào?
Tay nào bạn thấy thoải mái hơn, nhanh hơn và nhất quán hơn. Hãy thử cả hai trong vài ngày rồi chọn. Nếu bạn đã ký bằng tay phải nhiều năm, bạn không cần đổi. Điều quan trọng là luôn ký bằng cùng một tay.
Nếu quầy ở ngân hàng hay cơ quan bất tiện thì sao?
Cứ thoải mái xoay tờ giấy, kéo nó lại gần, hoặc hỏi xem bạn có thể dùng bút của mình không. Không ai bắt bạn phải ký ở một góc nhất định. Nếu một tổ chức lưu mẫu chữ ký của bạn, hãy ký thật thong thả trong tư thế quen thuộc, để những chữ ký sau này khớp với mẫu đó.
Thử với chính tên của bạn
Đọc thêm
Kiến thức
Luyện tậpHọc chữ ký mới từng bước một
Khởi động, học thứ tự nét, đồ theo mẫu, rồi tăng tốc: kế hoạch 7 ngày và 21 ngày để chữ ký mới thực sự trở thành của bạn.
Luyện tậpKý trong những ô nhỏ xíu: thẻ, mẫu đơn, séc
Dải hẹp ở mặt sau tấm thẻ, một ô tí hon trên mẫu đơn, một ô trong bảng: bỗng dưng chữ ký quen thuộc không vừa nữa. Đây là cách thu nhỏ nó mà vẫn giữ nguyên là chữ ký của bạn.
Luyện tậpPhiếu luyện chữ ký: cách tự làm và dùng cho hiệu quả
Không cần tải gì về: một tờ A4, cây thước và bút chì là đủ. Đường kẻ hướng dẫn, ô ký đúng kích thước thực tế, một phiếu bố trí theo từng dòng và lộ trình bảy ngày để tờ phiếu làm việc thay bạn.