Ekranda imza atmak: tabletler, telefonlar, terminaller

Ekran imzaları neden farklı görünür?

Kağıda kalemle imza attığında elin sürekli küçük sinyaller alır. Kağıdın lifleri uca sürtünür, mürekkep hafifçe çeker ve parmakların ne kadar bastırdığını hisseder. Camda bunların çoğu ortadan kalkar.

• Sürtünme yok. Parmak ucu ya da plastik uç neredeyse hiç direnç görmeden kayar. Hareketin hızlanır, kavisler genişler, küçük halkalar ise düpedüz yok olur.
• Çok az alan. Kart terminalindeki ya da kurye cihazındaki imza kutusu çoğu zaman bir kibrit kutusundan zar zor büyüktür. Uzun ve geniş bir imza ya kenardan taşar ya da ezilir.
• Çizgi geriden gelir. Çoğu cihaz yazdığını, sen yazdıktan bir an sonra çizer. Gözlerin çizgiyi kovalarsa elin yavaşlar ya da duraksar; titreme de tam buradan gelir.
• Eşit kalınlık. İmza ekranlarının çoğu baskıyı dikkate almaz; bu yüzden kalem darbesinin doğal kalınlaşıp incelmesi kaybolur. Bütün işi şekil yapmak zorundadır.

Ekran imzalarıyla nerede karşılaşırsın?

Cam üzerine imza attığın her yerin kendine özgü tuzakları var.

• Kurye cihazları. Elde taşınan bir cihaz, minicik bir kutu, çoğu zaman plastik bir kalem ya da hiçbir şey. Ayaktasın, acelen var ve diğer elinde bir paket tutuyorsun.
• Kart terminalleri. İmza artık daha az isteniyor, ama gerektiğinde bir tezgahta, insanların önünde, küçük bir yüzeyde, bazen de kordonla bağlı bir kalemle atıyorsun.
• Tabletler. Bankalarda, kliniklerde, otel resepsiyonlarında, araç kiralama masalarında. Daha büyük bir yüzey, ama çoğu zaman parmağını kullanman bekleniyor.
• Telefonlar. Belge imzalama uygulamalarında, kira sözleşmeleri, okul izin formları için. Çoğu zaman hareket halindeyken, telefon tek elindeyken.
• Kiosklar. Resmi dairelerde, kargo dolaplarında, check-in noktalarında. Dikey ya da eğik ekranlar, ayakta, çoğu zaman da rahatsız bir yükseklikte.

Parmak mı, kalem mi?

Çoğu zaman seçme şansın olmaz: Kalem yoksa parmağını kullanırsın. Ama seçebildiğinde, her birinin sana ne kazandırdığını ve neyi elinden aldığını bilmekte fayda var.

Parmakla imza atarken işaret parmağını “kalem ucu” yap, diğerlerini de kalem tutuyormuş gibi içe doğru kıvır. Böylece hareket tek bir parmak ekleminden değil, bilekten ve önkoldan gelir ve çizgi çok daha sakinleşir.

Ekran versiyonun: bilerek sadeleştirmek

Çoğu insan ekranda imzasını içgüdüsel olarak sadeleştirir, ama her seferinde farklı biçimde. Bir gün ikinci halka eksik kalır, ertesi gün baş harf küçülür. Neyin kalacağına önceden karar vermek ve tam olarak onu çalışmak çok daha iyidir. İşte bu senin ekran versiyonun olur.

1. 1
   Omurgayı bul. Kağıda on kez imza at ve hiç değişmeyen şeylere bak. Genellikle bunlar baş harf, bir iki ayırt edici harf ve bitiştir. İşte omurgan bu.
2. 2
   Küçük ayrıntıları bırak. Noktalar, minik halkalar ve ince süsler zaten ekranda kaybolur. Bir ayrıntı yalnızca mürekkep ve sürtünmeyle işe yarıyorsa, ondan vazgeç.
3. 3
   Yatayda sıkıştır. İmzanın bir kartvizitin kısa kenarına sığması gerektiğini düşün. Harfler arasındaki boşlukları daralt, ama yüksekliği koru.
4. 4
   Bitişi koru. Son darbe imzana son enerjisini ve tanınırlığının büyük kısmını verir. Kısalabilir, ama kalsın. Bitiş darbeleri hakkındaki yazımız birkaç seçeneği ele alıyor.
5. 5
   Arka arkaya on kez tekrarla. On denemenden sekizi kabaca birbirine benziyorsa ekran versiyonunu bulmuşsun demektir. Benzemiyorsa biraz daha sadeleştir.

Bir örnek: Elif Yılmaz kağıtta büyük, kıvrımlı bir Y ile başlar, “ılmaz” kısmını tamamen yazar, sonra daha küçük bir E ve kendi üzerine kıvrılan uzun bir darbe ekler. Ekran versiyonunda ise büyük Y, “ılmaz”ın yerinde tek bir dalga, küçük E ve daha kısa, düz bir çıkış var. Kağıttaki imzasını bilen herkes onu anında tanır.

Ekran versiyonun başka bir imza değil. Aynı hareketin yoğunlaştırılmış hali.

Kuryelerde ve kart terminallerinde

En zor ikisi: küçük bir kutu, acele ve bekleyen biri. Burada hız ve tutarlılık güzellikten önce gelir.

• Başlamadan önce kutuya bak. İlk darbeden önce ne kadar yerin olduğunu bil.
• Soldan, biraz aşağıdan başla. Çoğu imza sağa doğru ilerler ve giderken yükselir. Ortadan başlarsan bitişin sığmaz.
• Tek seferde imzala. Nasıl göründüğüne bakmak için yarıda durma. Bir duraksama, biraz kusurlu bir harften daha fazla zarar verir.
• Düzeltmeye çalışma. Senden istenmedikçe baştan başlama; üzerinden geçip rötuş yapmak daha kararsız görünür.
• Mümkünse elini sabitle. Kuryeden cihazı tutmasını iste ya da cihazı sabit bir yüzeye koy. Kart terminalinde tezgahın kenarı, serçe parmağını dayamak için harika bir destektir.

Tabletlerde ve grafik tabletlerde

Tablet sana daha fazla alan verir ve çoğu zaman oturuyor olursun. Dizüstü bilgisayara bağlı bir grafik tablette kağıttaki imzana çok yaklaşabilirsin.

• Düz yatır. Mümkünse tableti havada tutarak imza atma. Masanın üzerinde düz dururken sabittir ve elini dayayabilirsin.
• Açıyı ayarla. Tableti, bir kağıdı nasıl eğiyorsan öyle döndür.
• Avucuna dikkat et. Bazı uygulamalar kalem kullanırken avucunu yok sayar, bazıları saymaz. Rastgele izler çıkıyorsa elinin kenarını biraz kaldır.
• Grafik tablette tablete bakma. Çizgi kalemin altında değil, monitörde belirir. Önce birkaç deneme yap.

Büyük bir kutuyu doldurmak zorunda hissetme. Kabaca kağıttaki boyutunu koru, yoksa oranlar kayar.

Telefonlarda ve kiosklarda

1. 1
   Telefonu yan çevir. Pek çok imza uygulaması yatay mod sunar, bazıları da otomatik olarak geçer. Yatay modda kutu daha geniştir ve darbenin gidecek bir yeri olur.
2. 2
   Bir yere koy. Tek elde tutulan telefona başparmakla imza atmak en zor versiyondur. Telefonu bir masaya koy ki işi işaret parmağın ve bileğin yapsın.
3. 3
   Kioskta biraz yaklaş. Dikey bir ekranda kolumuzu uzatarak imza atma eğilimindeyiz. Dirseğin rahat ve hafifçe bükülü olacak şekilde dur.
4. 4
   Omuz hizasının altında imzala. Kutu çok yukarıdaysa kolunun ağırlığı imzayı aşağı doğru çeker. Mümkünse kutunun alt kısmını kullan.

Murat Kaya'nın kiosklar için bir alışkanlığı var: Biraz daha yaklaşıyor, sol elini çerçeveye dayıyor ve ancak ondan sonra yazmaya başlıyor. Bu sayede imzası aşağı doğru kaymıyor.

Sık yapılan hatalar ve çözümleri

• Titrek, zikzaklı bir çizgi. Genellikle çok yavaş yazmaktan ve geriden gelen çizgiyi izlemekten kaynaklanır. Biraz hızlan ve darbenin sonuna değil, gittiğin yere bak.
• Ezilmiş bir sağ taraf. Fazla içeriden başlamışsın. Kutunun sol kenarından başla ve bitiş için bilinçli olarak yer bırak.
• Aşağı doğru kayan bir imza. Cihaz yanlış açıda ya da kolun gergin şekilde uzanmış. Cihazı döndür ya da biraz yaklaş.
• Kesik kesik bir çizgi. Parmağın ya da kalemin çok hafif dokunuyor olabilir veya cam kirli. Biraz daha sıkı bastır ve mümkünse yüzeyi sil.
• Aniden beliren bir nokta ya da leke. Avucun ya da başka bir parmağın ekrana değdi. Diğer parmaklarını kıvrık tut ve elinin kenarını kaldır.
• Her seferinde farklı. Henüz bir ekran versiyonuna karar vermemişsin. Sadeleştirme adımlarına geri dön ve birini çalış.

Kağıt ve ekran arasında tutarlılık

İnsanlar sık sık ekran imzalarının kağıttakinden farklı olmasının sorun olup olmadığını sorar. İkisi asla tam olarak aynı olmayacak ve bu gayet normal. Önemli olan, ikisinin de aynı hareketten doğması: aynı baş harf, aynı genel yön, aynı eğim ve aynı türde bir bitiş.

Şunu dene: Kağıda üç kez, sonra telefona ya da tablete üç kez imza at ve bunları yan yana koy. Ekran versiyonları tek başlarına da tanınabiliyorsa ve içlerinde kağıttakinin “iskeletini” görebiliyorsan doğru yoldasın.

İmzanı hâlâ şekillendiriyorsan, onu en baştan ekranlarda da işe yarayacak biçimde tasarlamak kazandırır. Profesyonel imza hakkındaki yazımız, bir şekli hem zarif hem de kolay tekrarlanabilir kılan şeyleri ele alıyor. Calligra'nın alıştırma modunda ekranda yazıyorsun ve her deneme için bir puan alıyorsun.

Özel durumlar: solaklar, uzun isimler, Türkçe karakterler

• Solaklar. Camda mürekkep bulaşması sorun değil, ama elin daha önce yazdığın kısmı kapatabilir. Cihazı saat yönünde hafifçe döndür ki elin çizginin üzerinden değil, altından ilerlesin.
• Uzun isimler. Gülizar Karamustafaoğulları gibi bir isim küçük bir ekrana asla tam olarak sığmaz. Burada imzayı baş harfler ve ayırt edici bir dalga taşır. Baş harfler hakkındaki yazımız, o ilk harfi bu yükü taşıyacak kadar güçlü yapmana yardım eder.
• Çift soyadları. Zeynep Arslan-Öztürk gibi biri için hangi ismin vurgulanacağına karar ver. Ekranda ikinci isim çoğu zaman tek bir yaya dönüşerek sadeleşir.
• Türkçe karakterler. i ve İ'nin noktaları, ö ve ü'nün iki noktası, ğ'nin kavisli şapkası ya da ç ve ş'nin çengelleri, cihazların çoğu zaman lekeye ya da belirsiz bir noktaya dönüştürdüğü minik, ayrı hareketlerdir. Bu işaretler imzanda önemliyse, her birini tek, kısa ve eğik bir çizgi olarak yaz. Ayrıca ı ile i'yi karıştırmamaya özen göster: İmzanda okunan isim, kimliğindeki yazılışla aynı olmalı.
• Çok kısa isimler. Can Ay ya da İpek Su gibi bir ismin az harfi vardır ve küçük bir kutuda önemsiz görünebilir. Daha büyük, daha kararlı bir baş harf ve daha uzun bir bitiş ona varlık kazandırır.
• Titreyen bir el. Elin sağlık nedenleriyle titriyorsa, genellikle en çok işe yarayan şey biraz daha hızlı, daha fazla ivmeyle yazmak ve elini sıkıca sabitlemektir. Keskin yön değişiklikleri daha az olan, daha basit bir şekil seç.

Çizilmiş imza mı, nitelikli elektronik imza mı?

Bunu netleştirmekte fayda var, çünkü ikisi sık sık karıştırılır. Ekranda parmakla ya da kalemle imza attığında çizilmiş bir imza oluşturursun: hareketinin bir görüntüsü, bazen de nasıl hareket ettiğine dair verilerle birlikte saklanan bir kayıt. Nitelikli elektronik imza ise bambaşka bir şeydir: İmzalanan bir belgeyi kimliği doğrulanmış bir kişiye bağlayan teknik bir süreçtir; el yazının nasıl göründüğüyle hiçbir ilgisi yoktur.

Ekranlar için bir haftalık alıştırma planı

Günde beş ila on dakikalık dikkatli bir çalışma fazlasıyla yeter. Bir rutin oluşturmak için daha fazla fikir alıştırma hakkındaki yazımızda.

1. 1
   1–2. gün: omurga. Kağıda on kez imza at ve her zaman aynı kalanları işaretle. Bundan yola çıkarak ekran versiyonunun taslağını çiz.
2. 2
   3. gün: parmakla, büyük. Bir not ya da çizim uygulamasında parmağınla, büyük boyutta on kez imza at. Yalnızca ritme odaklan.
3. 3
   4. gün: küçük. Yaklaşık bir kart terminali kutusu büyüklüğünde küçük bir dikdörtgen çiz ve içine imza at. Soldan başla ve bitiş için yer bırak.
4. 4
   5. gün: kalemle. Kalemin varsa aynısını onunla tekrarla.
5. 5
   6. gün: ayakta. Telefonunu ya da tabletini bir kiosk gibi dik tut ve o şekilde imza at.
6. 6
   7. gün: karşılaştır. Kağıttaki ve ekrandaki denemelerini yan yana koy. Bir yabancı bunların aynı kişiden geldiğini düşünecekse, işin tamam.

Ekrana boyun eğmek zorunda değilsin. Sana gereken, ekranın bozamayacağı bir şekil.

Sorular