Kennisbank › Praktische tips
Praktische tips
Tekenen op een scherm: tablets, telefoons, betaalautomaten
Bij de koerier aan de deur, op de bank, aan de toonbank van een café: steeds vaker zetten we onze handtekening op glas, met een vinger of een stylus. Zo blijft je handtekening ook daar herkenbaar en verzorgd.
Op papier heeft je handtekening jaren gehad om zich te zetten: je weet hoe groot hij is, waar hij begint en hoe hij aan het eind uitloopt. Dan geeft een koerier je een klein apparaatje, en die vertrouwde beweging verandert in een bibberig, samengeperst krabbeltje. Een scherm is een totaal ander oppervlak dan papier: de wrijving is anders, de ruimte is anders, en het apparaat loopt een fractie van een seconde achter op je hand. Hieronder lees je waarom handtekeningen op een scherm er zo uitzien, hoe je een vereenvoudigde “schermversie” van de jouwe opbouwt, wat er op welk apparaat werkt, en hoe een getekende handtekening verschilt van een gecertificeerde elektronische handtekening. Geen juridisch advies, wel genoeg om te weten wat je moet vragen.
Waarom handtekeningen op een scherm er anders uitzien
Als je met een pen op papier tekent, krijgt je hand een stroom kleine signalen. De papiervezels remmen de punt af, de inkt trekt een beetje, en je vingers voelen hoe hard je drukt. Op glas valt het meeste daarvan weg.
- Geen wrijving. Een vingertop of plastic punt glijdt bijna zonder weerstand. Je beweging versnelt, bochten worden wijder en kleine lusjes verdwijnen gewoon.
- Heel weinig ruimte. Het handtekeningvak op een betaalautomaat of koeriersapparaat is vaak nauwelijks groter dan een luciferdoosje. Een lange, brede handtekening loopt over de rand of wordt platgedrukt.
- De lijn loopt achter. De meeste apparaten tekenen wat je schrijft een fractie later. Als je ogen de lijn achternajagen, gaat je hand langzamer of aarzelt hij, en daar komt het gebibber vandaan.
- Overal even dik. De meeste tekenvelden negeren druk, dus het natuurlijke aanzwellen en dun uitlopen van een penhaal is weg. De vorm moet al het werk doen.
Waar je handtekeningen op een scherm tegenkomt
Elke plek waar je op glas tekent, heeft zijn eigen valkuilen.
- Koeriersapparaten. Een handapparaat, een piepklein vak, vaak een plastic stylus of helemaal niets. Je staat, je hebt haast en je houdt een pakket vast in je andere hand.
- Betaalautomaten. Een handtekening wordt er minder vaak gevraagd, maar als het moet, sta je aan een toonbank, met mensen om je heen, op een klein oppervlak, soms met een pen aan een snoertje.
- Tablets. Op de bank, in de kliniek, bij de hotelreceptie, aan de balie van de autoverhuur. Een groter oppervlak, maar vaak wordt verwacht dat je je vinger gebruikt.
- Telefoons. In apps om documenten te ondertekenen, voor huurcontracten, toestemmingsformulieren van school. Vaak onderweg, met de telefoon in één hand.
- Zuilen en kiosken. Bij overheidsloketten, pakketautomaten, incheckbalies. Verticale of schuine schermen, staand, vaak op een onhandige hoogte.
Vinger of stylus?
Vaak heb je geen keus: is er geen stylus, dan gebruik je je vinger. Maar als je wel kunt kiezen, is het handig om te weten wat elk je oplevert en wat het je kost.
- Altijd bij de hand, niets om te zoeken.
- Een breed, onnauwkeurig contactpunt, dus fijne details gaan verloren.
- Je hand kan niet steunen, dus de beweging komt uit je schouder.
- Werkt goed met grote, eenvoudige vormen.
- Dichter bij je gewone pengreep.
- Een preciezere punt, dus bochten komen beter uit.
- Je handpalm kan vaak op het scherm rusten, als het apparaat daarmee overweg kan.
- Een zachte rubberen punt kan haperen of schokken.
Teken je met je vinger, maak dan van je wijsvinger de “penpunt” en buig de andere vingers in alsof je een pen vasthoudt. Zo komt de beweging uit je pols en onderarm in plaats van uit één knokkel, en wordt de lijn een stuk rustiger.
Je schermversie: bewust vereenvoudigen
De meeste mensen vereenvoudigen hun handtekening op een scherm instinctief, alleen elke keer op een andere manier. De ene dag verdwijnt de tweede lus, de volgende dag krimpt de beginletter. Het is veel beter om vooraf te bepalen wat blijft, en precies dat te oefenen. Dat wordt je schermversie.
- 1Zoek de ruggengraat. Teken tien keer op papier en kijk wat nooit verandert. Meestal zijn dat de beginletter, een of twee kenmerkende letters en de afsluiting. Dat is je ruggengraat.
- 2Laat de kleine dingen los. Puntjes, piepkleine lusjes en dunne krulletjes worden door het scherm toch wel opgeslokt. Werkt een detail alleen met inkt en wrijving, laat het dan gaan.
- 3Druk horizontaal samen. Stel je voor dat je handtekening op de korte kant van een visitekaartje moet passen. Zet de letters dichter op elkaar, maar behoud de hoogte.
- 4Houd de afsluiting. De slothaal geeft je handtekening haar laatste energie en een groot deel van haar herkenbaarheid. Korter mag, maar houd hem erin. In ons artikel over afsluitingen vind je verschillende opties.
- 5Herhaal tien keer achter elkaar. Lijken acht van de tien pogingen ongeveer op elkaar, dan heb je je schermversie gevonden. Zo niet, vereenvoudig dan nog wat meer.
Een voorbeeld: op papier begint Sanne Visser met een grote S met lus, schrijft ze “anne” uit, en volgen een kleinere V en een lange haal die op zichzelf terugkrult. Haar schermversie bestaat uit de grote S, één golf waar eerst “anne” stond, de kleine V en een kortere, rechte uithaal. Wie haar papieren handtekening kent, herkent hem meteen.
Je schermversie is geen andere handtekening. Het is dezelfde beweging, ingedikt.
Bij koeriers en betaalautomaten
De lastigste twee: een klein vak, haast, iemand die staat te wachten. Snelheid en consequentie gaan hier boven schoonheid.
- Kijk eerst naar het vak. Weet hoeveel ruimte je hebt voordat je de eerste haal zet.
- Begin links, iets lager. De meeste handtekeningen lopen naar rechts en stijgen onderweg. Begin je in het midden, dan past je afsluiting er niet meer in.
- Teken in één keer. Stop niet halverwege om te kijken hoe het eruitziet. Een aarzeling doet meer schade dan een letter die niet helemaal perfect is.
- Verbeter niet. Begin niet opnieuw tenzij erom gevraagd wordt; bijwerken oogt minder zeker.
- Zet je hand schrap als het kan. Vraag de koerier het apparaat vast te houden, of leg het op een stevige ondergrond. Bij een betaalautomaat is de rand van de toonbank een prima steun voor je pink.
Op tablets en tekentablets
Een tablet geeft je meer ruimte, en vaak zit je erbij. Op een tekentablet die aan een laptop gekoppeld is, kun je heel dicht bij je papieren handtekening komen.
- Leg hem plat. Teken waar mogelijk niet met de tablet in de lucht. Plat op een bureau ligt hij stabiel en kan je hand steunen.
- Stel de hoek in. Draai de tablet zoals je ook een vel papier schuin zou leggen.
- Let op je handpalm. Sommige apps negeren je handpalm terwijl je een stylus gebruikt, andere niet. Verschijnen er losse strepen, til de zijkant van je hand dan iets op.
- Kijk bij een tekentablet niet naar de tablet. De lijn verschijnt op je beeldscherm, niet onder de pen. Oefen er eerst een paar.
Je hoeft een groot vak niet vol te maken. Houd ongeveer je papieren formaat aan, anders raken de verhoudingen scheef.
Op telefoons en zuilen
- 1Draai je telefoon een kwartslag. Veel ondertekenapps bieden een liggende stand, en sommige schakelen daar vanzelf naar over. Liggend is het vak breder en kan je haal ergens heen.
- 2Leg hem neer. Met je duim tekenen op een telefoon die je in één hand houdt, is de moeilijkste variant van allemaal. Leg hem op tafel, zodat je wijsvinger en pols het werk kunnen doen.
- 3Ga bij een zuil dichterbij staan. Bij een verticaal scherm tekenen we vaak met een gestrekte arm. Ga zo staan dat je elleboog ontspannen en licht gebogen is.
- 4Teken onder schouderhoogte. Zit het vak te hoog, dan trekt het gewicht van je arm de handtekening naar beneden. Gebruik waar het kan het onderste deel van het vak.
Pieter Bakker heeft een vast ritueel bij zuilen: hij stapt iets dichterbij, legt zijn linkerhand op de rand en begint pas dan te schrijven. Zo glijdt zijn handtekening niet meer naar beneden.
Veelgemaakte fouten en hoe je ze oplost
- Een bibberige zigzaglijn. Meestal het gevolg van te langzaam schrijven en naar de achterlopende lijn kijken. Ga iets sneller en kijk naar waar je heen gaat, niet naar het eind van de haal.
- Een platgedrukte rechterkant. Je bent te ver naar binnen begonnen. Begin aan de linkerrand van het vak en laat bewust ruimte voor de afsluiting.
- Een handtekening die naar beneden afloopt. Het apparaat staat in een verkeerde hoek of je arm is gestrekt. Draai het apparaat, of ga dichterbij staan.
- Een onderbroken lijn. Misschien raakt je vinger of stylus het scherm te licht, of is het glas vuil. Druk iets steviger en veeg het oppervlak schoon als dat kan.
- Een plotselinge stip of vlek. Je handpalm of een andere vinger raakte het scherm. Houd je andere vingers ingebogen en til de zijkant van je hand op.
- Elke keer anders. Je hebt nog geen vaste schermversie. Ga terug naar de stappen om te vereenvoudigen en oefen er één.
Papier en scherm op één lijn houden
Mensen vragen vaak of het een probleem is als hun handtekening op een scherm afwijkt van die op papier. Ze zullen nooit precies gelijk zijn, en dat is prima. Waar het om gaat, is dat beide uit dezelfde beweging komen: dezelfde beginletter, dezelfde algemene richting, dezelfde helling en hetzelfde soort afsluiting.
- De vorm van je beginletter.
- De richting van de helling.
- De verhoudingen: hoogte ten opzichte van breedte.
- Het type afsluiting, zoals een rechte lijn of een krullende boog.
- De lijndikte.
- Hoe gedetailleerd de middelste letters zijn.
- Kleine krulletjes, puntjes en accenten.
- De totale breedte, als het vak klein is.
Probeer dit: teken drie keer op papier en daarna drie keer op een telefoon of tablet, en leg ze naast elkaar. Zijn de schermversies op zichzelf herkenbaar en zie je het “skelet” van de papieren versie erin terug, dan zit je goed.
Ben je je handtekening nog aan het vormgeven, dan loont het om hem vanaf het begin zo te ontwerpen dat hij ook op schermen werkt. Ons artikel over een professionele handtekening gaat in op wat een vorm tegelijk elegant en makkelijk herhaalbaar maakt. In de oefenmodus van Calligra schrijf je op een scherm en krijg je bij elke poging een score.
Bijzondere gevallen: linkshandigen, lange namen, accenten
- Linkshandigen. Vegen is op glas geen probleem, maar je hand kan bedekken wat je al geschreven hebt. Draai het apparaat iets met de klok mee, zodat je hand onder de lijn langs beweegt in plaats van eroverheen.
- Lange namen. Een naam als Alexandra van Oldenbarnevelt past nooit volledig op een klein scherm. Hier dragen de initialen en een kenmerkende golf de handtekening. Ons artikel over de beginletter helpt je die eerste letter sterk genoeg te maken om dat gewicht te dragen.
- Dubbele achternamen. Bij iemand als Femke Jansen-de Wit beslis je welke naam de nadruk krijgt. Op een scherm wordt de tweede naam vaak vereenvoudigd tot één boog.
- Accenten en trema's. Het accent in René of het trema in Daniëlle en Zoë zijn piepkleine losse bewegingen die apparaten vaak in stippen of vlekjes veranderen. Is een accent of trema belangrijk in je handtekening, maak er dan één kort, schuin streepje van.
- Heel korte namen. Een naam als Ad Bos of Bo Kok heeft weinig letters en kan in een klein vak onbeduidend ogen. Een grotere, krachtiger beginletter en een langere afsluiting geven hem uitstraling.
- Een trillende hand. Trilt je hand om gezondheidsredenen, dan helpt het meestal het meest om iets sneller en met meer vaart te schrijven en je hand stevig te laten steunen. Kies een eenvoudiger vorm met minder scherpe richtingsveranderingen.
Getekende handtekening of gecertificeerde elektronische handtekening?
Het is goed om dit helder te hebben, want de twee worden vaak door elkaar gehaald. Als je met een vinger of stylus op een scherm tekent, maak je een getekende handtekening: een afbeelding van je beweging, soms opgeslagen samen met gegevens over hoe je bewoog. Een gecertificeerde elektronische handtekening is iets anders: een technisch proces dat een ondertekend document koppelt aan een geïdentificeerde persoon; het heeft niets te maken met hoe je handschrift eruitziet.
- Gemaakt met een vinger of stylus op een scherm.
- Een afbeelding van je handschrift, eventueel met bewegingsgegevens.
- Standaard bij koeriers, betaalautomaten en in veel ondertekenapps.
- Waarvoor hij volstaat, hangt af van de aanbieder en de situatie.
- Gebaseerd op een certificaat en identiteitscontrole.
- Geen plaatje van je handschrift, maar een technisch bewijs.
- Kan vereist zijn voor officiële zaken of bepaalde contracten.
- De regels verschillen per land en per aanbieder.
Een oefenplan van een week voor schermen
Vijf tot tien aandachtige minuten per dag is ruim genoeg. In ons artikel over oefenen vind je meer ideeën om een routine op te bouwen.
- 1Dag 1–2: de ruggengraat. Teken tien keer op papier en markeer wat altijd hetzelfde blijft. Schets op basis daarvan je schermversie.
- 2Dag 3: vinger, groot. Teken in een notitie- of teken-app tien keer met je vinger, groot. Let alleen op het ritme.
- 3Dag 4: klein. Teken een kleine rechthoek, ongeveer zo groot als het vak op een betaalautomaat, en teken daarbinnen. Begin links en laat ruimte voor de afsluiting.
- 4Dag 5: stylus. Heb je een stylus, herhaal het dan daarmee.
- 5Dag 6: staand. Houd je telefoon of tablet rechtop alsof het een zuil is, en teken zo.
- 6Dag 7: vergelijken. Leg je pogingen op papier en op het scherm naast elkaar. Zou een vreemde aannemen dat ze van dezelfde persoon komen, dan ben je klaar.
Je hoeft je niet aan het scherm aan te passen. Je hebt een vorm nodig die het scherm niet kan bederven.
De ene zin om te onthouden
Schermen hebben geen wrijving, heel weinig ruimte en een achterlopende lijn, dus je gewone handtekening valt er makkelijk uit elkaar. Bouw een bewust vereenvoudigde schermversie die je beginletter, helling en afsluiting behoudt, en oefen die met zowel vinger als stylus. Kijk voordat je tekent naar het vak, begin links en teken in één beweging. Vraag voor alles wat officieel is bij de instelling na welk soort handtekening ze accepteert.
Vragen
Is het een probleem als mijn handtekening op een scherm niet precies gelijk is aan die op papier?
Nee. Ze zullen nooit precies gelijk zijn, daarvoor verschillen de oppervlakken te veel. Waar het om gaat, is dat beide uit dezelfde beweging komen: dezelfde beginletter, helling, verhoudingen en afsluiting.
Waarom bibbert mijn lijn als ik op een scherm teken?
Meestal omdat je te langzaam schrijft en je ogen de lijn volgen, die net iets te laat verschijnt. Je hand aarzelt, en het apparaat legt dat vast als piepkleine zigzagjes. Schrijf iets sneller, in één beweging, en kijk naar waar je heen gaat in plaats van naar het eind van de lijn.
Kan ik beter met mijn vinger of met een stylus tekenen?
Een stylus geeft meestal een preciezere lijn, omdat hij dichter bij je gewone pengreep komt. Met een vinger maak je van je wijsvinger de penpunt, buig je de rest in en laat je de beweging uit je pols komen. Oefen je schermversie het liefst met allebei.
Wat als mijn handtekening niet in het vak past?
Begin aan de linkerrand, iets lager, en druk de middelste letters horizontaal samen terwijl je de hoogte behoudt. Maak van het middenstuk zo nodig één golf.
Is een handtekening die op een scherm getekend is hetzelfde als een elektronische handtekening?
Niet per se. Een getekende handtekening is een afbeelding van je handschrift, soms met bewegingsgegevens. Een gecertificeerde elektronische handtekening is een technisch proces op basis van een certificaat en identiteitscontrole. Welke je voor een zaak nodig hebt, bepaalt de instelling of aanbieder, en de regels verschillen per land. Vraag het na bij alles wat officieel is.
Hoe oefen ik het tekenen op een scherm?
Elke notitie- of teken-app volstaat: teken tien keer groot, daarna tien keer in een kleine rechthoek ter grootte van het vak op een betaalautomaat, met vinger en met stylus. Het weekplan hierboven geeft je houvast.
Ik ben linkshandig. Waar moet ik op letten bij schermen?
Vooral dat je hand niet bedekt wat je al geschreven hebt, en dat je handpalm het scherm niet raakt. Draai het apparaat iets met de klok mee, zodat je hand onder de lijn beweegt, en til bij gebruik van een stylus de zijkant van je hand een beetje op.
Probeer het met je eigen naam
Lees ook
Kennisbank
Praktische tipsJe handtekening veranderen: wanneer, waar en hoe
Je kunt op elk moment een nieuwe handtekening aannemen, maar hoe je hem invoert maakt verschil. Waar je handtekening geregistreerd staat, wat je moet vragen en hoe je de onwennige eerste weken doorkomt.
Praktische tipsPdf's en digitale documenten ondertekenen: waar let je op?
Printen, tekenen, scannen? Een afbeelding plakken? Of wordt er een elektronische handtekening gevraagd? De mogelijkheden op een rij, hoe je een strakke afbeelding van je handtekening maakt en hoe je je digitale handtekening beschermt.
Praktische tipsParaaf, initialen, monogram: wanneer is de korte vorm genoeg?
In de hoek van een pagina, op interne papieren, in een krap vakje komt een snel, kort teken goed van pas. Waar het meestal wordt geaccepteerd, waar eerder je volledige handtekening wordt verwacht, en hoe de korte vorm toch onmiskenbaar van jou blijft.
