İmzanı değiştirmek: ne zaman, nerede ve nasıl?

İnsanlar imzalarını neden değiştirir?

Nadiren tek bir sebep olur. Genellikle hayattaki bir olay itici güç olur ve bir süredir içinde olan bir hissi yüzeye çıkarır: “Bunu çoktan yapmalıydım.” Hangi durumda olduğunu bilmek, değişikliğin ne kadar acil olduğunu ve kaç yere haber vermen gerektiğini anlatır.

• Yeni bir iş ya da görev. Yönetici olduğunda, müşteri sözleşmeleri imzalamaya ya da fatura onaylamaya başladığında imzanı çok daha fazla kişi görür. Mehmet Kaya da yeni ekip lideri olarak haftada onlarca belge imzalarken eski, aceleye gelmiş ilmeğinden bıkınca imzasını değiştirdi.
• Evlilik ya da soyadı değişikliği. Adın değiştiğinde, eski imzandaki harfler çoğu zaman artık uymaz. Yeni bir biçim için en doğal an budur.
• Reşit olmak. İlk banka hesabı, kira kontratı ya da iş sözleşmesi; birçok kişi on dört yaşında uydurulmuş bir imzanın yetişkin hayatına uymadığını o zaman fark eder.
• Hiç sevmedin. Tamamen geçerli bir sebep. İki kez aynı şekilde atamıyorsan ya da sadece çirkin buluyorsan, atarken keyif aldığın bir imzayı hak ediyorsun.
• Elin değişti. Bir sakatlıktan, eklem sorunlarından ya da sadece yılların ardından, daha sade ve akıcı bir imza hem daha güzel hem daha kolaydır.

İmzan bir hüküm değil, bir alışkanlık: artık seni yansıtmıyorsa onu değiştirmekte özgürsün.

Başlamadan önce: son biçimde karar kıl

Klasik hata, yeni bir imzayı bankaya kaydettirip iki ay sonra onu sevmediğini ya da tutarlı biçimde atamadığını fark etmek. Bu yüzden sıra şu: önce biçim, sonra pratik, ancak ondan sonra evrak işleri. Birkaç yere örnek imza verdikten sonra yeniden tur atmak tam bir baş ağrısı.

İyi bir yeni imza tek bir hareketle akar, her gün aynı çıkar ve sana yakışır. Bir biçimi neyin güçlü kıldığı için Bir imzayı profesyonel gösteren nedir? yazımıza bak. Adının okunabilir kalmasını istiyorsan okunabilirlik rehberi de işine yarar.

Calligra'da mevcut imzanın akıcılık, özgünlük, kendinden eminlik ve oran açısından nasıl puan aldığını görebilir, adınla gösterilen 30'dan fazla stil arasından seçim yapabilirsin. İyi bir başlangıç noktası; ama son karar, kelimenin tam anlamıyla, senin elinde.

İmzan şu an nerelerde kayıtlı?

Kimseye haber vermeden önce, imzanın bir örneğini tutan ya da imzanı düzenli olarak eskisiyle karşılaştıran yerleri listele. Bu, hayatında imza attığın her yer demek değil. Bir kafedeki kart slipini kimse umursamaz; bankandaki imza örneği ise başka bir mesele.

• Bankan. Birçok banka hesap açarken bir imza örneği alır ve şubedeki evrakları onunla karşılaştırır. Birden fazla bankan varsa her birini ayrı düşün.
• Kimlik belgeleri. Kimlik kartında, pasaportunda ya da ehliyetinde çoğu zaman, belge düzenlenirken alınmış imzan bulunur.
• İşverenin. Şirket adına imza atıyorsan insan kaynakları ya da muhasebe bir örnek tutuyor olabilir; düzenli çalıştığın iş ortakları da eski biçimi tanır.
• Noterler ve resmî siciller. Resmî bir sicile imza örneği verdiysen orada da yapılacak bir şey olabilir.
• Devam eden sözleşmeler. Kira, kredi, sigorta, faturalar. İmzalanmış belgeler genellikle bir şey gerektirmez, ama hangi kurumlarla süren bir ilişkin olduğunu bil.
• Diğer her şey. Postanedeki vekâletler, çocuğunun okul formları, bir yatırım hesabı, kiralık kasa. Kolayca unutulur, ama bunlar da imza karşılaştırabilir.

Listeyi çıkarmak yaklaşık bir saat sürer. Klasörlerine, banka yazışmalarına ve şifre yöneticine göz at; sonuncusu hâlâ nerelerde sözleşmen olduğunu hatırlatmak için iyi bir kaynak. Amaç kusursuzluk değil, yalnızca önemli yerleri atlamamak.

Kimlik belgeleri, resmî daireler ve noterler

Çoğu insanın ilk sorusu, hemen yeni bir kimlik kartı gerekip gerekmediği. Birçok yerde belgedeki imza yenileme zamanına kadar eski hâliyle kalır, ama bu ülkeye ve belge türüne göre değişir. Soyadı değişikliği farklıdır; çünkü adın kendisi değişir ve genellikle yeni belgeler de arkasından gelir. Kesin kuralları ancak belgeyi düzenleyen kurum söyleyebilir.

Noter onaylı bir imza genellikle belirli bir günde, belirli bir belgeyle ilgilidir. Örneğin şirket işleri için bir sicile imza örneği verdiysen, yenisini sunman gerekip gerekmediğini sor. Değişikliğin otomatik olarak işleneceğini varsayma; bir şey yapman gerektiğini de varsayma. Sor.

• Belgeyi düzenleyen kuruma sor. “İmzamı değiştirdim. Şimdi bir şey yapmam gerekiyor mu, yoksa yenilemeye kadar bekleyebilir mi?”
• Notere sor. “İmza örneğim herhangi bir yerde kayıtlı mı? Öyleyse nasıl güncellerim?”
• Yanında getir. Geçerli, fotoğraflı bir kimlik ve soyadı değişikliğinden sonraysa bunu gösteren belge. Tam listeyi önceden kontrol et.

Genel adımlar

Her kurumun kendi prosedürü var, ama ana hatlar neredeyse hep aynı. Bu sırayı izle; bir kurum farklı bir şey isterse onların dediğini yap.

1. 1
   Biçimi kesinleştir. İki-üç hafta pratik yap ve ancak artık değiştirmek istemediğinde bir sonraki adıma geç.
2. 2
   Yerleri listele. Bir örneğin nerede tutulduğunu not et. Finansal ve sık kullandığın yerler önce gelir.
3. 3
   Gitmeden önce sor. Neye ihtiyaç olduğunu, randevu gerekip gerekmediğini ve hangi belgeleri götüreceğini öğren.
4. 4
   Yeni örneği ver. Gereken yerlerde yeni imzayı kurumun kabul ettiği şekilde ver. Acele etme.
5. 5
   Teyit al. Yazılı bir teyit iste ya da en azından değişikliği ne zaman, kiminle ve nasıl yaptığını not et.
6. 6
   Her yerde kullan. Bundan sonra kayıtlı olduğu yerlerde yalnızca yeni imzayı kullan, diğer yerlerde de yavaş yavaş yaygınlaştır.

Hepsini bir haftada yapmana gerek yok. Pek çok kişi bunu normal işlerinin arasında iki-üç aya yayar: bir sonraki şube ziyaretinde banka, bir sonraki sözleşmede yeni biçim. Önemli yerler haberdar olduğu sürece bu gayet iyi işler.

Geçiş için kontrol listesi

Bunu notlarına kopyala ve tamamladıkça işaretle. Sana uymayanların üstünü çiz.

• Biçim netleşti. Arka arkaya on imza tutarlı ve bir hafta sonra hâlâ hoşuna gidiyor.
• Bankalar. Her bankaya yeni bir imza örneği gerekip gerekmediğini sordun, gerekiyorsa verdin.
• Kimlik belgeleri. Şimdi bir şey yapman mı gerektiğini, yoksa yenilemeye kadar bekleyebileceğini biliyorsun.
• İş. Bir örnek tutuyorlarsa insan kaynakları ya da muhasebe haberdar; düzenli iş ortakların da öyle.
• Noterler ve siciller. Herhangi bir yerde imza örneğinin kayıtlı olup olmadığını kontrol ettin.
• Devam eden sözleşmeler. Bir sonraki ek ya da değişiklik yeni imzayla atılacak.
• Diğer her şey. Postane, okul, yatırım hesabı, kiralık kasa: hepsini düşündün.
• Bir kayıt. Değişikliği ne zaman, nerede ve kime bildirdiğini not ettin.

Soyadı değişikliğinden sonra: evlilik, iki soyadı, Türkçe karakterler

Adın değişiyorsa belgelerinin ne zaman değişeceğine sen değil, resmî süreç karar verir. Yeni belgeler için nasılsa imza vereceksin; bu yüzden son hâline gelmiş, iyice çalışılmış biçimi yazmak için en doğru an bu. Bir soyadı değişikliği yaklaştığını biliyorsan pratiğe erkenden başla.

Örneğin Elif Yılmaz, evlendikten sonra Elif Yılmaz Kaya oldu. Eski imzası iri bir Y ve uzun bir dalgadan ibaretti. Yenisi için iki güçlü büyük harf seçti, Y ve K; aralarında da iki soyadı arasındaki geçişi anlatan kısa bir çizgi.

• İki soyadı. İki soyadını da tam yazmak zorunda değilsin. İki baş harfi de vurgula, ardından kısa ve akıcı bir devam getir; küçük yatay bir çizgi iki soyadı arasındaki bağı temsil edebilir.
• Uzun isimler. Sadeleştir. İyi seçilmiş bir baş harf ve ritmik bir dalga, özenle çizilmiş on dört harften daha çok şey söyler.
• Çok kısa isimler. Ece Ak ya da Can Er gibi bir isimde imzanın ağırlığa ihtiyacı vardır: daha güçlü bir baş harf ya da kararlı bir bitiş vuruşu.
• Türkçe karakterler. ç ve ş'nin çengeli, ğ'nin şapkası, ö ve ü'nün noktaları ya da İ'nin noktası akışını bozabilir. Birçok kişi bunları tek bir eğik tıka indirir ya da hiç koymaz. İkisi de olur; yeter ki tutarlı ol.
• Soyadını koruyorsan. Yapacak bir şey yok. Yine de imzanı değiştirirsen, bu başka herhangi bir zamandaki kararla aynı.

Geçiş dönemi: elin hâlâ eskisini yazıyorsa

İlk haftalarda mutlaka olacak: acelen var, bir kargoya imza atıyorsun ve elin otomatik pilotta eski biçimi yazıyor. Bu sadece motor hafıza. Eski imzayı yıllardır, yenisini birkaç gündür tekrarlıyorsun. Elinin geçiş için zamana ihtiyacı var ve tekrar bu süreyi kısaltır.

1. 1
   Günde beş dakika. Yeni imzayı on-yirmi kez, önce yavaş, sonra daha hızlı yaz. Kısa ve düzenli pratik, haftada bir uzun seanstan iyidir. Ayrıntılar pratik yazımızda.
2. 2
   Gerçek koşullarda çalış. Küçük kutular, ayakta, bir bankoda, tükenmez kalemle.
3. 3
   Resmî evraktan önce yavaşla. Bir nefes al ve bilinçli olarak yeni baş harfle başla. Hangi versiyonun çıkacağına ilk hareket karar verir.
4. 4
   Eskisi araya karışırsa panik yapma. Gündelik bir formdaysa hiçbir şey olmamıştır. Önemli bir belgedeyse yeniden imzalaman gerekip gerekmediğini sor.

Calligra'da seçtiğin imzayı harf harf öğrenebilir, sonra puanlı pratik modunda tutarlılığını kontrol edebilirsin; böylece yeni biçimin oturup oturmadığını görürsün.

Tutarlılık: tek imza, her yerde

İmza tanınmak için vardır. Yenisine geçtikten sonra onu her yerde kullan; arasında gidip geldiğin bir “resmî” ve bir “gündelik” versiyondan kaçın. İki biçim elinin kafasını karıştırır ve biri onları karşılaştırırsa soru işaretleri doğurabilir.

Ekranlara da dikkat et: kuryeler, kasalar, tabletler. Yüzey kaygandır ve imzan çoğu zaman bozuk çıkar. Bu normal, ama buna göre pratik yap. Ayrıntılar ekranda imza atmak yazımızda.

Sayfaları ya da iç belgeleri paraflıyorsan onu da uyumlu hâle getir. Parafın yeni imzanın açılışı olsun, yani baş harf ve ilk vuruş; böylece ikisi birbirini güçlendirir.

Neleri yapmamalısın?

Bazı hatalar tekrar tekrar karşımıza çıkıyor. Çoğu biraz sabır ve birkaç soruyla önlenebilir.

• Yarım kalmış bir biçimi kaydettirme. Kısa süre sonra yeniden gitmen gerekir; bu arada da dolaşımda iki farklı örnek olur.
• İşlemin ortasında değiştirme. Ev mi alıyorsun ya da birkaç aşamalı bir sözleşme mi imzalıyorsun? Bitene kadar bekle ya da yeni bir imzanın sorun çıkarmayacağını önceden kontrol et.
• Eski belgeleri yeniden imzalama. Genellikle buna gerek yoktur. Emin değilsen, işleri kendi başına yeniden yapmak yerine karşı tarafa sor.
• Başkasının imzasını kopyalama. İlham al, ama kendine ait kıl.
• Kuralları tahmin etme. Bir foruma değil, kuruma sor.
• Fazla süslü olmasın. Defterde çok güzel görünen bir şey, postane bankosunda ayakta, tükenmez kalemle dağılıp gider.
• Erken pes etme. İki hafta sonra eskisine dönersen, her şeyi baştan yapmak zorunda kalırsın.

Önce biçim, sonra pratik, ancak ondan sonra evrak işleri.

Yeni biçimle ilk resmî imzan

Yeni imzanı ilk kez gerçek bir belgeye atmanın bir tören havası vardır: bir banka gişesinde, yeni bir iş sözleşmesinde, düğünden sonraki ilk evrakta. Heyecan seni ele geçirmesin diye biraz hazırlan.

1. 1
   Isın. Önceden bir müsvedde kâğıda birkaç kez at.
2. 2
   Alanı kontrol et. Kutu darsa biçimi değil, boyutu ayarla.
3. 3
   Bir nefes al. Birkaç saniyenin önemi yok; kendinden emin bir çizginin var.
4. 4
   Tek seferde at. Baş harfle başla ve hareketin akıp gitmesine izin ver.

Biri kimliğindekinden neden farklı olduğunu sorarsa, yakın zamanda değiştirdiğini açıkla, gerekirse belgeyi göster. Bu son derece sıradan bir durum.

Sorular